كتابخانه

By:

Jan 1, 1970

روشنفكري در ايران به اهتمام غلامرضا بصيرنيا ناشر: دفتر نشر معارف نوبت چاپ: اول 85 شمارگان: 2000 جلد روشنفكر كيست؟ و روشنفكري چيست؟ در مورد معنا و شمول واژه روشنفكر مانند بسياري از واژگان علوم انساني،‌ تعريف واحدي وجود ندارد و هر كس به فراخور حال در ارائه تعريفي از آن تلاش كرده‌ است اين واژه معادل واژه فرانسوي (intellectuel) است و نقادان اوضاع اجتماعي را كه با ديدي تحليلي و خردمندانه به قضاوت درباره مسائل مي‌پردازند و از ذهني فعال و دراك برخوردارند را شامل مي‌شود. اما ورود و عمل روشنفكران در تاريخ معاصر ايران همواره محل بحث و مناقشه بسياري بوده است. روشنفكري ايران انديشه محوري خود را پيرامون اصلي‌ترين مسائل محيطي و زماني قرار داد و كوشيد به بحران زمان خود يعني شكاف بين سنت و مدرنيته پاسخ بگويد. مجموعه حاضر محصول دو همايش است كه در سال 1379 در دانشگاه‌هاي تهران و اصفهان تحت عنوان «روشنفكري در ايران» برگزار شد. از 92 مقاله ارسالي به اين همايش، مقالات حاضر در سه فصل روشنفكري بررسي تاريخي و تئوريك، روشنفكري در ايران و چيستي روشنفكري ديني تنظيم شده‌اند. نويسندگان صاحب‌نامي چون دكتر حاتم قادري، دكتر محمدرضا تاجيك، دكتر سعيد زاهد از نويسندگان اين مقالات هستند. دانايي و دينداري (مجموعه مقالات) نويسنده: علي دژاكام ناشر: دفتر نشر معارف نوبت چاپ: اول 1385 شمارگان: 2000 جلد اين كتاب حاوي مقالاتي است كه نويسنده قبل از اين در فصلنامه‌ها، گاهنامه‌ها و نشريات ديگر به چاپ رسانده است و با بازخواني و ويرايش تازه در يك جلد منتشر شده است. موضوع مشترك بيشتر مقالات تعامل روشنفكري و دينداري است. نويسنده با بررسي مفاهيمي چون تساهل، روشنفكري، اصلاحات، آزادي و خردورزي كوشيده است نسبتي صحيح با معارف ديني بيابد. در اين تلاش نويسنده همچون گذشته با تأثر از آرا و نظرات استاد شهيد مطهري كوشيده است تا با ارجاع و استفاده از نوشته‌ها و سخنان اين استاد شهيد، محك قضاوت قابل اعتمادي به خواننده ارائه نمايد. در پايان كتاب نيز در مقاله آوردگاه شهادت نيم‌نگاهي به كتاب «حسين وارث آدم» اثر دكتر علي‌ شريعتي شده است و ضمن نقد و بررسي مفاهيم و اصطلاحاتي كه در كتب دكتر شريعتي معاني ويژه‌اي يافته‌اند مثل ثار، شهادت و... به بحث و بررسي دوباره‌اي درباره قيام و علل انگيزه‌هاي حركت امام حسين(ع) بنمايد. در پايان كتاب نيز به جاي مؤخره مطلبي به چاپ رسيده كه بخشي از آن را مرور مي‌كنيم. «مي‌آيي» مي‌دانم كه مي‌آيي وگرنه به انتظارت نمي‌نشستم. تو آنقدر نزديكي كه صداي قدمهايت را مي‌شنوم و بوي خوش عطرت مشامم را مي‌نوازد. تو وجودت مانع ديدن خورشيد شده است. برق نگاهت دلم را مي‌لرزاند طنين كلامت وجودم را متلاطم مي‌كند و پيام آمدنت را هر روز از نسيم صبحگاهي مي‌شنوم و اميدوار به انتظار مي‌نشينم. نغمه محمد نگاهي به تأثيرپذيري گوته از شخصيت حضرت محمد (ص) نويسنده: محمد اخگري ناشر: نشر معارف نوبت چاپ: اول، 1385 شمارگان: 2000 نسخه گوته، شاعري بلندآوازه از ديار مغرب زمين است كه به سبب آثار فاخرش در ادبيات جهان از جايگاهي ويژه برخوردار است و البته به سبب ديوان گرانقدرش ديوان غربي،‌ شرقي ـ ‌در ايران منزلتي ويژه دارد گوته در طول عمر هنري خود نمايشنامه‌هاي زيادي تصنيف كرده بود كه در آنها غالباً شخصيت‌هاي مطرح، محور بحث بوده‌اند نمايشنامه محمد كه محور بحث اين كتاب است در دوره پاياني عمر او نوشته شده كه متأسفانه ناتمام ماند. نغمه محمد بخشي از اين نمايشنامه است كه كتاب حاضر به بحث و بررسي درباره آن مي‌پردازد. نويسنده ضمن اشاره گذار به زندگي و آثار اين شاعر و نمايشنامه نويس آلماني به زمينه‌هاي آشنايي او با فرهنگ اسلامي خصوصاً ديوان و شخصيت حافظ مي‌پردازد و به تفاوت‌هاي شخصيتي او با معاصرانش در آزاديخواهي و آزادانديشي اشاره مي‌كند. آشنايي و تأثير گوته از قرآن و ترجمه‌هاي آلماني اين كتاب مقدس، علاقه گوته به فرهنگ ايراني و بالاخره علاقه‌هاي او به شخصيت پيامبر اسلام(ص) مباحث جالب توجه و كمتر شنيده شده اين كتاب است. تحليل و توصيف تراژدي محمد، نمايشنامه ناتمام گوته فصل پاياني كتاب است كه به گفته ناشر توسط كارشناسان مركز اسلامي هامبورگ نيز تأييد شده است. عرشي خاك‌نشين بررسي سيره اخلاقي ـ عرفاني مرحوم شيخ رجبعلي نكوگويان (خياط) مؤلف: مرتضي اسماعيل زاده ناشر:‌ دفتر نشر معارف نوبت چاپ: اول 1385 شمارگان: 2000 جلد سخن گفتن از شخصيت والا و ارزشمندي چون شيخ رجبعلي خياط كار آساني نيست. شخصيتي جامع، كامل و ملكوتي منطبق با تعاليم حياتبخش اسلام كه تمام هم و غمش معطوف به سير الي الله و خدمت به عبادالله بوده است. از خصوصيات بارز اين مرد رباني اين است كه يك انسان كامل بازاري است. رجبعلي در متن بازار مادي كه شهره به ضد اخلاق و عرفان است ارزش‌هاي الهي را بسط مي‌دهد. شيخ با مثل رباني و شيوه عرفاني خود، عرفان و اخلاق را از پستوي حجره‌ها و عبادت‌گاه‌ها بيرون كشيد و در ميان مردم اشاعه داد. اين كتاب با قصد تبيين و تحقيق در انديشه و سيره شيخ و انتخاب بستر و فضايي جديد براي بيان خصوصيات والاي عرفاني و اخلاقي ناب آن عارف رباني تأليف و منتشر شده است. نويسنده با سير در آثار و خاطرات به جا مانده از شيخ ضمن شرح مختصر زندگي و بيان نظرات معاصران و شاگردان و متأثران از مكتب او به تبيين ويژگي‌هاي مكتب اخلاقي و روش‌هاي درمان رذايل اخلاقي پرداخته است. در فصل‌هايي از كتاب نيز به بحث درباره مبناي اخلاق در تعاليم وي و عوامل دروني مؤثر بر تربيت اخلاقي و عرفاني پرداخته شده كه علاوه بر نظرات شيخ رجبعلي خياط از نظرات و شواهد زندگي ساير عارفان و سالكان نيز استفاده شده است. «عرشي خاك‌نشين» پانزدهمين دفتر از مجموعه «سير و سلوك پاكان» است كه به منظور سيراب نمودن آتش نياز نسل جوان به عرفان اسلامي و مقابله با عرفان دروغين توسط پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامي منتشر شده است. مردم سالاري ديني جلد 1 تا 4 (مجموعه مقالات و مصاحبه‌ها) جلد اول: ماهيت ابعاد و مسائل مردم سالاري ديني جلد دوم: مردم‌سالاري ديني در قرآن و نهج البلاغه و سيره امام علي. جلد سوم: پيشينه تاريخي و تجربه مردم سالاري ديني جلد چهارم؛ مصاحبه‌ها به اهتمام دكتر محمدباقر خرمشاد شمارگان: 2000 جلد ناشر: دفتر نشر معارف چاپ: اول 85 با گذشت يك قرن و نيم از ورود تجدد به ايران هنوز گفتگو درباره دموكراسي و مردم سالاري ادامه دارد. يكي از مهم‌ترين مباحث اين موضوع دعواي ديرينه ايرانيان از مشروطيت به اين سو درباره تقليل اختيارات دولت و انتقال حكميت به مردم است. جدال بنيادگرايان و نوگرايان در زمينه واگذاري و مشاركت يا عدم دخالت دادن مردم در حكومت هميشه داراي زوايا و نگرش‌هاي تازه و حل نشده بوده است. اين سئوال اصلي همايش مردم‌سالاري ديني است كه از سوي نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه‌ها برگزار شد و طي آن ده‌ها مقاله و سخنراني از سوي صاحب‌نظران ارائه و طرح شد. مجموعه كتاب‌هاي مردم سالاري ديني حاوي مقالات برگزيده اين همايش است كه به تفكيك موضوعي در سه جلد به انتشار رسيده است. جلد چهارم اين مجموعه به مصاحبه با عالمان ديني و فقهاي نو انديش اختصاص دارد كه با توجه به طرح تازه موضوع حكومت ديني و مردم سالاري به بررسي اين موضوع از نگاه فقه پرداخته‌اند.