شيوة‌ قرآن‌پژوهي

By:

Jan 1, 1970

اشاره پژوهش‌هاي كلاسي و مراجعه مستقيم دانشجويان به منابع اسلامي با همياري و راهنمايي اساتيد، بستري را فراهم مي‌آورد تا دانشجويان بتوانند ذوق و استعداد خود را در اين زمينه بيازمايند و از سوي ديگر بيش از پيش با معارف اسلامي و منابع آن آشنا شوند. چرا كه آشنايي با منابع اسلامي و شيوه مراجعه و استفاده از آن زمينه‌ساز فعاليت گسترده دانشجو در آينده مي‌شود و تحول عظيم در او و جامعه را به ارمغان مي‌آورد. به ويژه آنكه منبع مورد مطالعه كتابي سراسر نور، رحمت، روشنگري و هدايتگري باشد و انسان به تأمل و تدبر در آن انس گيرد. نشريه معارف به منظور انتقال تجربيات ارزشمند اساتيد محترم در زمينه فعاليت‌هاي علمي - كلاسي دانشجويان، در اين شماره «شيوه ارائه پژوهش در زمينه تفسير قرآن كريم براي دانشجويان» را تقديم اساتيد گرامي به ويژه استادان درس تفسير موضوعي قرآن كريم مي‌نمايد. با تقدير از استاد ارجمند حجت الاسلام و المسلمين دكتر علي نصيري عضو محترم هيأت علمي گروه معارف اسلامي دانشگاه علم و صنعت كه اين متن(تجربه) را در اختيار ما گذاردند. اميدواريم از تجربيات ديگر اساتيد نيز بهره‌مند شويم. معارف 1. در آغاز ترم، دانشجويان كلاس را بر مبناي ده جلسه به ده گروه تقسيم كنيم. 2. در همان جلسه نخست، زمان‌بندي به منظور برگزاري كنفرانس‌هاي علمي دانشجويان را تنظيم كنيم (ده گروه در ده جلسه). 3. در همان هفته نخستين، ارائه كنفرانس را در هفته سوم قرار دهيم و دو هفته نخست را براي انجام پژوهش نخستين گروه در نظر بگيريم. 4. مبناي توزيع براي هر گروه 5 تا 10 آيه يا نيم تا يك صفحه قرآن باشد. 5. سوره‌هاي پژوهش دانشجويي را سوره‌هايي همچون كهف/اسراء/انبياء و ... قرار دهيم كه در كنار آموزه‌هاي اخلاقي داراي قصه و داستان نيز هستند. 6. تفاسير مورد مراجعه دانشجويان را ترجمه تفسير الميزان (فقط براي كلاس‌هاي با سطح علمي بالا)؛ تفسير نمونه؛ تفسير راهنما؛ تفسير نور و در صورت تمايل دانشجويان به وسعت دامنه منابع تفسير احسن الحديث و تفسير كوثر قرار دهيم. 7. واژه‌هاي دشوار آيات موردنظر هر گروه را مشخص و تبيين مفاهيم واژه‌ها را بر اساس منابع لغت در دسترس نظير المنجد، قاموس القرآن و... جزو مراحل پژوهش اعلام كنيم. 8. ارائه ترجمه آيات بر اساس ترجمه‌ آيت الله مكارم شيرازي يا ترجمه آقاي فولادوند و در صورت استقبال، مقايسه‌اي ميان اين دو ترجمه از مراحل پژوهش خواهد بود. 9. حداقل نمره تحقيق 5 نمره و 1 نمره براي ارائه مطلوب و فعال در نظر بگيريم. 10. تمام گروه‌هاي تحقيقاتي را به ارائه پژوهش تفسيري خود (از سوي نماينده گروه) در آغاز هر جلسه درسي حداكثر 20 دقيقه، براساس جدول زمان‌بندي از قبل اعلام شده ملزم كنيم. 11. دانشجويان را به مراجعه مستقيم به چهار تفسير پيشگفته و تهيه خلاصه‌اي گويا و رسا از تفاسير ترغيب كنيم. 12. اجتناب از گرته‌برداري و نقل مستقيم مطلب را از امتيازات پژوهش اعلام كنيم. 13. تايپ مقالات پژوهشي، تنظيم مقدمه و نتيجه‌گيري را جزو اصول تحقيق اعلام كنيم. 14. اسامي گروه‌هاي تحقيقاتي،‌ آيات توزيع شده براي هر گروه، جدول زماني كنفرانس‌هاي دانشجويي و شيوه تحقيق را براي سامان‌دهي متقن به كار، در تابلوي اعلانات اعلام نماييم. 15. در آغاز هر جلسه همزمان با ارائه خلاصه‌اي از پژوهش توسط نماينده گروه، مقاله تحقيقي آنها را مي‌توانيم ارزيابي كرده و براي راهنمايي ديگران نقاط قوت و ضعف آن را به صورت خلاصه بازگو نماييم. 16. پس از ارائه كنفرانس دانشجويي مناسب است به پرسش‌هاي دانشجويان در زمينه تفسير آيات پاسخ دهيم يا برخي از نكات تكميلي را ارائه كنيم. 17. مراحل انجام تفسير پژوهي بدين شرح است: 1. ارائه ترجمه آيات از ترجمه آيت الله مكارم شيرازي يا استاد فولادوند و در صورت تمايل مقايسه‌اي ميان آنها. 2. تبيين سبب يا شأن نزول آيات در صورتي كه داراي سبب يا شأن نزول باشند. 3. تبيين مفاهيم واژه‌هاي دشوار كه از پيش اعلام شده است. 4. ارائه نكات و پيام‌هاي برگرفته شده از آيات با الگوگيري از تفسير راهنما و نور.