try another color:
60% 70% 80% 90% تغییر اندازه فونت متن:
امروز: سه شنبه, 7 تیر, 1401

همپای جهاد تبیین

Send to friendSend to friend
نام نویسنده: 
محمد لسانی / پژوهشگر رسانه

درآمد

در پاسخ به این پرسش که جهاد تبیینی با چه اقداماتی معنا پیدا می‌کند، با اشاره به این‌که جهاد تبیینی که رهبر انقلاب فرموده‌اند، اصولاً در تقاطع اتفاقات با افکار عمومی است، می‌توان گفت: افکار عمومی در اتفاقات، به سؤالات و شبهاتی می‌رسد که باید در لحظه به آن‌ها جواب داده شود.

بسیاری از مسائل می‌تواند ابعاد و لایه‌های پنهانی داشته باشد که می‌بایست به مرور زمان روشن شود. با این حال، می‌توان کلیدهایی را به افکار عمومی داد که از گره‌های ذهنی و سؤالات افکار عمومی گره‌گشایی کند.

ضرورت توجه به افکار عمومی و پاسخ به شبهات آنان و همچنین شبهاتی که راجع به اتفاقات پیش می‌آید، یکی از مهم‌ترین مسائل است. نبض‌سنجی در رسانه به این معناست که نبض این موضوع در دست اصحاب رسانه باشد که مردم چه چیزی را مهم می‌شمارند؛ برای آنان چه سؤالاتی ایجاد می‌شود؛ و در نهایت باید برای آن جواب‌هایی در نظر داشت.

صرف جهاد تبیینی، کافی نیست!

 نکتۀ بعدی این است که جهاد تبیینی صرفا کافی نیست و در کنار آن باید نوعی «جهاد مدیریتی» وجود داشته باشد که در جایی که جهاد تبیینی موضوعات را باز می‌کند و به بررسی ابعاد آن می‌پردازد، لازم است از اندیشمندان حمایت‌هایی صورت بگیرد و رسانه‌های رسمی مانند صدا و سیما و روزنامه‌ها به آن حرف، تحلیل و تبیین ضریب بدهند. یعنی نوعی همگرایی رسانه‌ای در این میان نیاز است که اتفاق بیفتد.

البته در این میان، سازمان‌ها هم پذیرای نقد باشند. به هر حال در بسیاری از موارد، ابعاد تببین منجر به نتیجه می‌شود و عملاً جنبۀ کاربردی پیدا می‌کند و توصیه‌ها و تجویزهایی را به مسئولان، مردم و شخصیت‌ها می‌کند. در اینجاست که پذیرندگی نقد و نقدشوندگی بسیار مهم است.

وظیفه رسانه‌ای جبهه انقلاب

جبهۀ انقلاب باید نسبت به تکمیل چرخۀ تحلیل و تبیین رسانه‌ای اقدام کند.

جبهۀ انقلاب و رسانه‌های وابسته به آن در گام اول باید نسبت به تکمیل چرخۀ تحلیل و تبیین رسانه‌ای اقدام کنند. تکمیل چرخۀ تحلیل و تبیین رسانه‌ای به این باز می‌گردد که جدای این‌که نیاز است ما در همۀ رسانه‌هایمان یک بخش تحلیلی-تبیینی برای اتفاقات و نکات داشته باشیم، باید به اینجا برسد که عملاً حتی رسانه‌های عملی تخصصی-تبیینی هم داشته باشیم. در دسته‌بندی تخصصی ژانرهای رسانه‌ای برخی از رسانه‌ها، پایگاه‌های خبری و اطلاع‌رسانی هستند، اما برخی پایگاه‌ها، تحلیلی و تبیینی هستند و کار آن‌ها عمق بخشیدن به رویدادهاست.

دستورکارسازی

دستورکارسازی توسط پایگاه‌های تحلیلی-تبیینی نیز بسیار حائز اهمیت است. تبیین دارای چند جنبه و از همه مهم‌تر، آگاه‌سازی عمومی است. جدای از آگاه‌سازی عمومی یکی دیگر از حوزه‌هایی که وجود دارد، عملاً دستورکارسازی برای مجموعه‌ها و نهادهاست و این‌که دستورکار بسازد، پیشنهاداتی بدهد و به تصمیم‌سازی وارد شود، بسیار مهم است.

امکان وجهه‌سازی

امکان وجهه‌سازی نیز از دیگر کارکردهای پایگاه‌های تبیینی و تحلیلی است که این پایگاه‌ها می‌بایست با ایجاد عملیات رسانه‌ای، بتواند ویترینی از عملیات و اقدامات در جبهۀ مقاومت و در کلان گفتمان مقاومت ایجاد کند. از مباحث مهم در این زمینه این است که چهره‌سازی از تحلیل‌گران و تبیین‌گران نیز می‌بایست مطرح شود و نباید فراموش کرد که هر جا از تبیین و تحلیل سخن می‌گوییم، یک تبیین کننده و یک تحلیل کننده نیز وجود دارند.

البته می‌دانیم که خطا و لغزش در تبیین و تحلیل بسیار زیاد است و هر کسی در این وادی امکان جولان و موفقیت ندارد. اصولاً کسانی که عمق نگاه، سابقه تببین و تحلیل دارند و چند وجهی و چند بعدی به مسائل نگاه می‌کنند، این‌ها نسبت به دیگران در اولویت هستند.