try another color:
60% 70% 80% 90% تغییر اندازه فونت متن:
امروز: شنبه, 24 مهر, 1400

آموزش الهی در کالج‌های مسیحی /گزارشی از سه کالج مسیحی کانادا

Send to friendSend to friend
نام نویسنده: 
دکتر عین الله خادمی

دکتر عین الله خادمی[1]

درآمد
آشنایی با شیوه‌‌‌های آموزش کلام[2] (الهیات) در کشورهای مختلف می‌‌‌تواند زمینه اعتلای آموزش این علم را در کشورمان فراهم کند. این گزارش توصیفی بر مبنای مشاهده و بررسی اینجانب در مدت فرصت مطالعاتی کانادا است. این مطالعه موردی (چون در کانادا هر یک از کالج‌‌‌ها سیاست‌‌‌های مخصوص به خود را دارند و نتایج قابل تعمیم نیست) وضعیت آموزش الهیات را در سه کالج مسیحی «ریجنت،[3] کری[4] و سنت مارک[5]» شهر ونکوور[6] را به مدت ده ماه، بررسی می‌کند. این کالج‌‌‌ها گرچه از جهت وسعت محیط آموزشی و امکانات هرگز با دو دانشگاه بزرگ شهر ونکوور – بریتیش کلمبیا[7] و سیمون فریزر[8] – قابل قیاس نیستند، اما از جهت محیط عاطفی، سرشار از محبت هستند. دو کالج اول پروتستان و کالج سوم کاتولیک است. دانشجویان این کالج‌‌‌ها به ویژه ریجنت کالج از کشورهای مختلف دنیا هستند.
ریجنت کالج، به تمام معنا بین‌‌‌المللی است و از حیث اساتید، مواد آموزشی و شیوه ارزیابی در حد بسیار بالایی قرار دارد. این کالج یکی از مهم‌‌‌ترین کالج‌‌‌های پروتستان در مقطع ارشد در دنیا است؛ و بسیاری از دانشجویان از کشورهای اروپایی و آمریکایی جهت گذراندن مقطع ارشد بدین کالج می‌‌‌آیند. من در این کالج در کلاس‌‌‌های متعددش به عنوان ناظر شرکت کردم، با اساتید و دانشجویانش دیدارهای متعدد داشتم و همین زمینه آشنایی بیشتر با سیستم آموزشی آن‌‌‌ها را برایم فراهم کرد.

محیط آموزش
سه کالج «ریجنت»، «کری»، «سنت مارک» در اطراف دانشگاه بریتیش کلمبیا ساخته شده‌‌‌اند. در کالج اول، دانشجویان به صورت حضوری درس می‌‌‌خوانند؛ اما در دو کالج دیگر عمدتاً به صورت غیر حضوری[9]. عمده فعالیت هر سه کالج بر کارشناسی ارشد متمرکز است. فعالیت کالج اول بر سه نوع کارشناسی ارشد و یک دیپلما متمرکز است؛ اما کالج دوم و سوم علاوه بر ارشد، در مقطع دکترای حرفه‌ای هم به صورت کم‌‌‌رنگ فعالیت دارند. اما اهمیت کالج اول به جهت رتبه علمی آن است که از دو کالج دیگر بیشتر است؛ بر این اساس دانشجویان بیشتری حتی از اروپا و آمریکا جهت ادامه تحصیل به این کالج می‌‌‌آیند.
هر سه کالج خصوصی[10] است و هزینه خود را از طریق شهریه دانشجویی تأمین می‌‌‌کنند نه بودجه دولت. میزان شهریه این کالج‌‌‌ها بسیار بالاست؛ به عنوان نمونه در ریجنت شهریه دانشجویان در سال تحصیلی 2014 – 2015 در دو دوره دیپلما در مطالعات مسیحی[11] و دوره ارشد کلام (الهیات)[12] ده هزار و هشتصد دلار است، و در دوره ارشد هنرها در مطالعات کلامی (الهیات)[13] بیست و هفت هزار دلار، و در دوره ارشد الهیات[14] چهل هزار و پانصد دلار می‌‌‌باشد!
این نهادهای دانشگاهی از نوع «evangelical» هستند؛ یعنی اساتیدی که در آنها تدریس می‌‌‌کنند، علاوه بر تخصص و داشتن مدرک تحصیلی درباره مسیحیت، افرادی مؤمن و در زندگی شخصی عامل به مسیحیت هستند و بر این باورند که باید برای ترویج و توسعه مسیحیت گام بردارند. در مقابل نهادهای دانشگاهی «Liberal» هستند، که در جذب هیأت علمی تنها به تخصص عضو هیأت علمی اهمیت می‌‌‌دهند. چنین مؤسساتی حتی ممکن است افرادی را به عنوان هیأت علمی در دروس مسیحیت انتخاب کنند که اعتقادی به مسیحیت یا حتی خدا نداشته باشند. چنین افرادی تأکید می‌‌‌کنند که کار ما «پژوهش مذهبی»[15] است نه لزوماً اعتقاد و باور به عقاید مذهبی.
کالج ریجنت یک کتابخانه بسیار بزرگ و فعال دارد که از ساعت نه صبح تا شب روزهای دوشنبه تا جمعه، فعال است و در روز شنبه از صبح تا حدود شش غروب فعالیت دارد. همچنین یک کتاب‌‌‌فروشی بزرگ، ویژه کتب مسیحی در طبقه همکف دارد؛ و سالنی در آن طبقه که بیشتر مواقع دانشجویان در آن در حال بحث و گفتگو هستند.
در کنار کالج سنت مارک، یک کلیسای کوچک وجود دارد که بر خلاف سایر کلیساها که بیشتر روزهای یکشنبه مراسم نیایش دارند، در ایام سال تحصیلی تقریباً همه روزه در آن مراسم مذهبی برگزار می‌‌‌شود. دو کالج دیگر ریجنت و کری که در کنارشان کلیسایی نیست، در طول هفته، ساعاتی خاص را به مراسم دعا و نیایش در داخل کالج اختصاص داده‌اند تا اعضای هیأت علمی و دانشجویان به صورت داوطلبانه در آن شرکت ‌‌‌کنند.
در مجموع محیط آموزشی این کالج‌‌‌ها گرچه خیلی کوچک‌‌‌تر از دانشگاه‌هاست و از جهت امکانات در سطح پایین‌‌‌تری است، ولی فضای آن‌‌‌ها سالم‌‌‌تر و عاطفی‌‌‌تر از محیط دانشگاه‌‌‌هایی مانند سیمون فریزر و بریتیش کلمبیا در شهر ونکوور است. اگر بخواهیم با فرهنگ خودمان آنها را مقایسه کنیم، این کالج‌‌‌های مسیحی از جهاتی به حوزه‌‌‌های ما شبیه‌‌‌تر و دانشگاه‌‌‌های سیمون فریزر و بریتیش کلمبیا نیز از حیثیاتی به دانشگاه‌‌‌های ما شباهت بیشتری دارند.

دانشجویان
در ریجنت دانشجویان در چهار گرایش «هنرها در مطالعات (پژوهش‌‌‌های) کلامی،[16] کلام،[17] الهیات،[18] دیپلما در مطالعات مسیحی،[19] مشغول تحصیل هستند؛ که در سه رشته اول مدرک کارشناسی ارشد[20] و در چهارمی مدرک دیپلما[21] می‌‌‌گیرند. هرم سنی بیشتر آنها بالای بیست و پنج سال است. شمار قابل توجهی از دانشجویان این کالج دارای مدرک کارشناسی و کارشناسی ارشد از دانشگاه‌‌‌های کشور خود هستند که جهت گذراندن دوره ارشد به اینجا می‌آیند؛ حتی اینجانب با دانشجویانی در این کالج ارتباط داشتم که دکتری شیمی یا تجارت از کشورهای اروپایی داشتند و دارای شغل خوبی هم بودند، اما آنها را رها کرده و برای گرفتن مدرک کارشناسی ارشد و یا حتی دیپلما به ریجنت آمدند. به همین جهت انگیزه ادامه تحصیل در دانشجویان ریجنت، در قیاس با دانشگاه‌‌‌های سیمون فریزر و بریتیش کلمبیا خیلی بالاتر است و ارتباط میان دانشجویان از جهت اخلاقی سالم‌‌‌تر و فضای میان آنها عاطفی، معنوی و دینی‌‌‌تر است. البته غیر از این دانشجویان، افرادی هستند که می‌‌‌آیند، تنها در یک یا دو درس این کالج شرکت می‌‌‌کنند. اینجانب برخی پیرزن یا پیرمردهای بالای هفتاد سال را هم دیده‌ام که با پرداخت شهریه در یک یا چند درس شرکت می‌کردند؛ اینها هیچ انگیزه‌‌‌ای برای گرفتن مدرک ندارند، بلکه تنها به عشق یادگیری در این کلاس‌‌‌ها شرکت می‌‌‌کنند. البته تعداد این افراد در ترم تابستان بیشتر است.
علاوه بر این، کنفرانس‌‌‌های متعدد یک یا چند روزه‌ای به ویژه در کالج ریجنت برگزار می‌‌‌شود که افراد دانشجو و غیر دانشجو با پرداخت شهریه در این کنفرانس‌‌‌ها شرکت می‌‌‌کنند.

مواد آموزشی
دانشجویان در گرایش الهیات[22] بیشترین واحد را می‌‌‌گذرانند. آنها باید نود واحد درسی را بگذرانند؛ و امکان فارغ التحصیلی در کمتر از سه سال برای دانشجویان تمام وقت[23] وجود ندارد؛ و برای دانشجویان پاره‌‌‌وقت[24]، این دوره ممکن است تا هشت سال ادامه یابد. به جهت هزینه بالا و مدت طولانی، بیشتر دانشجویان این رشته‌‌‌ کسانی هستند که یا همزمان با تحصیل در یک کلیسا مشغول به کار هستند و تمام یا بخشی از هزینه تحصیل آنها را آن کلیسا می‌‌‌پردازد، و یا با پیگیری‌ای که کرده‌اند در آینده می‌‌‌خواهند در فلان کلیسا مشغول به کار شوند.
در این گرایش، به جهت اشتغال دانشجو در کلیسا، دروس عملی او بیشتر است. دروس این گرایش بر سه محور «کتاب مقدس[25] و تاریخ و کلام مسیحی[26]»، «مسیحیت» و «کلیسا و فرهنگ[27]» متمرکز است. در محور اول دروس مرتبط با زبان‌‌‌های وابسته به کتاب مقدس[28] عهد عتیق[29] عهد جدید[30]، جزء دروس الزامی است. در محور دوم، دروس مرتبط با مسیحیت تاریخی[31] کلام (الهیات) تعلیمی (مبتنی بر عقاید نظری) [32] کلام (الهیات) معنوی[33] جزء دروس الزامی هستند. و در محور سوم، گذراندن دروس مرتبط با الهیات (کلام) بازار[34]، پژوهش‌‌‌های میان رشته‌‌‌ای[35] مسیحیت و هنرها[36]، مسیحیت جهانی،[37] الهیات (کلام) کشیشی[38]، جزء دروس الزامی می‌باشند.
در گرایش «Master of Arts in Theology» دانشجو باید شصت (60) واحد را بگذراند. برای دانشجوی تمام وقت، حداقل تا دوسال و دانشجوی پاره وقت تا شش سال ممکن است این دوره طول بکشد. در این گرایش دانشجو باید مثل گرایش قبلی در سه محور کتاب مقدس[39]، تاریخ و کلام (الهیات) مسیحی،[40] مسیحیت، کلیسا و فرهنگ[41]، دروس مرتبط را بگذراند.
دانشجو در محور اول علاوه بر دروس ناظر به زبان‌‌‌های مرتبط با کتاب مقدس، عهد عتیق، عهد جدید، باید دروس مرتبط با مطالعات مربوط به کتاب مقدس[42] را نیز به عنوان دروس الزامی بگذراند. در محور دوم نیز مثل گرایش اول، گذراندن دروس مرتبط با مسیحیت تاریخی، الهیات (کلام) بازار، مطالعات میان رشته‌‌‌ای، مسیحیت و هنرهای مسیحیت جهانی، الزامی است. علاوه بر آن نیز باید در محور دیگر کلام (الهیات) کاربردی[43] به صورت الزامی‌‌‌ واحدهایی بگذراند.
بیشتر دانشجویانی که رشته پیشین آنها غیر الهیاتی است، مثل دانشجویان علوم فنی و مهندسی، در این گرایش ادامه تحصیل می‌‌‌دهند تا به نوعی ارتباطی میان مسیحیت و علوم دیگر برقرار کنند و پیوندی میان مسیحیت و زندگی مدرن برقرار نمایند. در این گرایش نیز دانشجویان می‌‌‌توانند تا بیست واحد را به صورت غیر حضوری[44] بگذرانند.
در گرایش «Master of theology»، دانشجو باید حداقل بیست و چهار واحد را بگذراند و اگر تمام وقت باشد، باید حداقل یک سال تمام (ترم پاییز، زمستان و تابستان) را بگذراند. در صورت غیر تمام وقت بودن دانشجو، این دوره می‌‌‌تواند تا پنج سال طول بکشد.
در این دوره گذراندن دروس مرتبط با کلام (الهیات) کاربردی مطالعات مربوط به کتاب مقدس، تاریخ مسیحیت، مطالعات میان رشته‌‌‌ای[45]، زبان‌‌‌های مرتبط با کتاب مقدس،[46] کلام (الهیات) معنوی،[47] کلام (الهیات) تاریخی و تعلیمی (مبتنی بر عقاید نظری)[48] جزء دروس الزامی است. در این گرایش دانشجو تا شش واحد را می‌‌‌تواند به صورت غیر حضوری، از راه دور بگذراند.
در گرایش «Graduate diploma in Christian studies» دانشجو باید حداقل بیست و چهار واحد را بگذراند. اگر کسی دانشجوی تمام وقت باشد، باید حداقل یک سال – ترم پاییز، زمستان و تابستان – واحد بگذراند و اگر دانشجو پاره وقت بود، محدودیت زمانی دارد. در این گرایش دانشجو می‌‌‌تواند تا نه واحد[49] را به صورت غیر حضوری، از راه دور، آنلاین بگذراند.
در این گرایش تأکید شده است که دانشجو می‌‌‌تواند پنجاه درصد از واحدهایش را بر اساس علایق شخصی، یا نیازهای شغلی و... خود اخذ کند؛ همانگونه که در سه گرایش دیگر نیز چنین است. قدرت انتخاب دانشجو در دروس، یکی از امتیازات بسیار خوب است که متأسفانه در گرایش‌های مختلف و از جمله الهیات در کشور ما مورد توجه شایسته و بایسته قرار نگرفته است. به نظر می‌رسد، توجه بیشتر بدین امر در طراحی دروس می‌‌‌تواند، یکی از عوامل ارتقای گرایش‌‌‌های الهیات در کشور ما باشد.
نکته: در میان چند گرایش مذکور، تنها، در یک گرایش «Master of theology» گرفتن تز برای دانشجو الزامی است؛ که دانشجو باید معادل نصف واحد، یعنی دوازده واحد را به عنوان تز (Thesis) بگذراند. در دیگر گرایش‌‌‌ها، انتخاب تز در مقطع فوق لیسانس امری اختیاری است؛ دانشجو می‌‌‌تواند به جای تز واحد بگذراند، یا با هماهنگی آموزش، یک درس را به عنوان درس محوری دوره خویش انتخاب کند تا از سوی کالج، استادی در این درس به دانشجو معرفی شود. استاد در مورد این درس پنج پرسش مهم را مطرح می‌‌‌کند که دانشجو باید به تحقیق بپردازد و درباره هر پرسش حدود هزار کلمه و در مجموع حدود پنج هزار کلمه بنویسد تا با تایید استاد و گذراندن واحدهای مورد نیاز، فارغ‌التحصیل گردد.
با یکی از اساتید «Carry Theological College» به نام دکتر «Craig smith» در مورد پایان نامه در مقطع فوق لیسانس صحبت ‌‌‌کردم؛ او گفت: معمولاً در کالج‌های مسیحی برای مقطع کارشناسی ارشد، گذراندن پایان‌‌‌نامه الزامی نیست. او گفت: خودم سه کارشناسی ارشد از سه دانشگاه مختلف – انگلیس و کانادا – گرفتم، ولی برای هر سه نوشتن پایان نامه اختیاری بود.
البته در این کالج‌‌‌ها به جای پایان نامه، در همه دروس نوشتن مقاله امری الزامی است. هدفی که از نوشتن پایان نامه در مقطع ارشد است، معمولا با نوشتن مقالات در این دروس برآورده می‌‌‌شود.

تدریس
همه اساتید قبل از تدریس، اطلاعاتی درباره آن درس و تدریس آن، از طریق وب‌سایت آموشی کالج در اختیار دانشجویان قرار می‌‌‌دهند؛ که عمده آن اطلاعات به قرار ذیل است:
1 . در ابتدا عنوان کالج، عنوان درس، زمان ارائه درس – کدام ترم است – چند واحدی بودن درس[50]، نام استاد، ایمیل استاد، تلفن دفتر استاد ذکر می‌‌‌شود.
2 . تحت عنوان «شرح و توصیف درس»،[51] دورنمای کلی از درس برای دانشجو ارائه می‌‌‌شود، و به صورت کلی بیان می‌‌‌شود چه مباحثی در این درس تدریس می‌‌‌گردد.
3 . تحت عنوان «اهداف درس»[52] یا «اهداف آموزشی»[53] اهدافی که از تدریس این درس مد نظر است، بیان می‌‌‌شود.
4 . تحت عنوان «متون مورد نیاز»[54] کتب یا مقالاتی که دانشجو باید حتماً در این درس بخواند، معرفی می‌‌‌شود.
5. تحت عنوان «منابع»[55] منابع اضافی اعم از کتب و مقالاتی که در فهم بهتر درس و ارتقای یادگیری دانشجویان مؤثر است، معرفی می‌‌‌شود.
6. تحت عنوان «رئوس مطالب درس»[56] سرفصل درس به صورت تفصیلی برای دانشجو بیان می‌‌‌شود.
7. تحت عنوان «مقررات آکادمیک و تعهد زمانی»[57] زمانی که هر سرفصل خوانده می‌‌‌شود – مثلاً در هفته اول یا هفته دوم – و اینکه چند درصد نمره درس به قسمت‌‌‌ها تعلق می‌‌‌گیرد، بیان می‌‌‌شود.
8. گاهی تحت عنوان «ارزیابی»[58] بارم‌‌‌بندی نمره در کل درس به صورت یکجا نیز ذکر می‌‌‌شود.
9. تحت عنوان «مقررات یا استراتژی‌‌‌های درس»[59] در مورد یادگیری درس، زمان نوشتن یا تحویل مقالات، مواردی که دانشجویان باید در طول ترم آن‌‌‌ها را رعایت کنند، بیان می‌‌‌شود. و گاهی ممکن است همین مطالب تحت عنوان دیگر «مقررات یا استراتژی‌‌‌های مهم»[60] هم بیان شود.
چند نکته:
* چون کتاب در کانادا بسیار گران است و تهیه آن برای بسیاری دانشجویان، ممکن نیست، کالج‌ها همه منابع ضروری با صورت الکترونیک آنها را به صورت یکجا در اول ترم، یا در طول ترم، در اختیار دانشجویان قرار می‌دهد. هرچند که دانشجویان از جهت دستیابی به منابع الکترونیک هیچ مشکلی ندارند، زیرا کتابخانه‌‌‌ها در این بخش خیلی قوی هستند.
* در برخی از دروس، ممکن است یک استاد درس را با دو مدل سخنرانی[61] و سمینار[62] اداره کند؛ به عنوان مثال اینجانب در درسی تحت عنوان «الهیات (کلام) بازار» شرکت می‌‌‌کردم. در این کلاس برخی دانشجویان این درس را به عنوان درس دو واحدی و عده‌‌‌ای دیگر به عنوان درس سه واحدی، اخذ کرده بودند. البته همه دانشجویان می‌‌‌بایست در شش هفته اول ترم – از ساعت 30/6 تا 30/9 – که درس به عنوان سخنرانی از سوی استاد اداره می‌‌‌شد، شرکت کنند. و شش هفته دوم کلاس به عنوان سمینار برگزار می‌‌‌شد؛ که اداره کلاس به عهده دانشجویان بود و استاد به عنوان ناظر در موارد ضروری تذکراتی می‌‌‌داد. در این شش هفته تنها دانشجویانی که این درس را به عنوان درس سه واحدی اخذ کرده بودند شرکت می‌‌‌کردند و تکالیف آن را انجام می‌‌‌دادند.
* گاهی ممکن است استاد در طول ترم، یک یا چند جلسه از استادان یا متخصصان دیگر برای حضور در کلاس دعوت کند. حتی ممکن است با اساتید دیگر کشورها از طریق اسکایپ[63] در کلاس تماس بگیرد تا او توضیحاتی ارائه دهد و دانشجویان پرسش‌‌‌های خود را مطرح کنند. حتی ممکن است برخی از دروس از همان ابتدا دو یا سه استاد داشته باشد، و هر استاد چند سرفصل مرتبط به رشته تخصصی خود را تدریس کند. علاوه بر این ممکن است در برخی ترم‌ها، به ویژه در ترم تابستان – که به صورت ترم کوتاه[64] ارائه می‌‌‌شود، و کلاس‌‌‌ها بر حسب وضعیت دروس حداکثر در یک یا دو هفته برگزار می‌‌‌گردد – اساتیدی از کشورهای مختلف دنیا دعوت ‌کنند. به عنوان مثال در ترم تابستان 2015م حدود هفت استاد از آمریکا و کشورهای اروپایی برای تدریس دعوت شدند؛ تا دانشجویان بتوانند از شیوه‌های متفاوت تدریس اساتید مختلف دنیا بهره‌‌‌مند شوند.
* در این کالج‌ها، اساتید و دانشجویان بسیار منظم هستند. معمولاً قبل از آغاز رسمی کلاس، هم استاد و هم دانشجو در کلاس حاضر هستند. کلاس درست در ساعت مقرر تشکیل می‌‌‌شود و در موعد مقرر پایان می‌‌‌یابد. بعد از پایان رسمی کلاس و خروج دانشجویان، اگر دانشجویی پرسشی داشته باشد، در کلاس می‌‌‌ماند و از استاد می‌پرسد.
* اساتید معمولاً بعد از بیان قسمتی از مبحث تدریس از دانشجویان می‌پرسند که آیا در این باره پرسش، اشکال، یا پیشنهادی دارند؟ سپس به پرسش‌‌‌ها و اظهارنظرهای دانشجویان خیلی خوب گوش می‌‌‌دهند و اگر دانشجویی اولین بار سؤالی را مطرح کند و اسم دانشجو را ندانند، معمولاً اسم او را می‌‌‌پرسند، و برحسب نوع و عمق پرسش از دانشجویان با الفاظ متعدد تشکر می‌‌‌کنند.
* در مجموع میان اساتید و دانشجویان در کالج‌‌‌های مسیحی در قیاس با دانشگاه‌هایی مانند بریتیش کلمبیا و سیمون فریزر، روابط گرم‌‌‌تر و عاطفی‌‌‌تری وجود دارد و روابط میان دانشجویان نیز در این کالج‌‌‌ها خیلی عاطفی‌‌‌تر از SFU و UBC است.
* در این کالج‌‌‌ها همیشه هر درس با دعا آغاز می‌‌‌شود و با دعا پایان می‌‌‌یابد. خواندن دعا گاهی توسط استاد صورت می‌‌‌گیرد و در بسیاری مواقع اساتید از دانشجویان کلاس سؤال می‌‌‌کنند، چه کسی حاضر است دعا بخواند؟ و چون یکی از دانشجویان اعلان آمادگی می‌‌‌کند، دعای آغاز یا پایان کلاس را می‌‌‌خواند.
در این ادعیه از الفاظ واحدی – مثل ادعیه ویژه ما – استفاده نمی‌‌‌کنند، بلکه هر کس با ادبیات خود دعا می‌‌‌کند. برگزاری مراسم دعا و پرستش در درس «آشنایی با موعظه و عبادت»[65] به صورت خیلی رسمی‌‌‌تر برگزار می‌‌‌شود؛ به ویژه در ابتدای هر کلاس مانند کلیسا با آلات مخصوص موسیقی‌‌‌ و آوازهای ویژه مراسم دعا و نیایش اجرا می‌‌‌شود.
اساتید از جهت استفاده از ابزارهای کمک آموزشی متفاوت هستند، برخی اساتید به صورت خیلی قوی و حرفه‌‌‌ای از فیلم، پاورپوینت و سایر ابزارهای کمک آموزشی در تدریس خود بهره می‌‌‌گیرند.
* دانشجویان در این کالج‌‌‌ها برخلاف دانشجویان دانشگاه‌های دیگر، ضمن تدریس معمولاً غذا نمی‌‌‌خورند و از نوشیدنی‌‌‌هایی مثل چای، قهوه و نوشابه نمی‌‌‌نوشند. اساتید نیز معمولاً در تدریس چای و قهوه نمی‌‌‌نوشند.
 ارزیابی
در این کالج‌ها اساتید از شیوه‌‌‌های مختلف برای ارزیابی دانشجویان خود بهره می‌گیرند. دروسی را که در این کالج‌ها تدریس می‌‌‌شود، می‌‌‌توان به دو دسته: «تئوریک» و «ناظر به عمل» (عملی) تقسیم کرد.
ارزیابی دروس تئوریک
الف: یکی از دروس تئوریک، «درس تأمل، تفکر کلامی» (الهیاتی) [66] است. این درس به صورت آنلاین در کالج کری[67] تدریس می‌‌‌شود. شیوه ارزیابی در این درس چنین است:
1. مقاله نخستین: استاد برای دانشجو قبل از شرکت در کلاس موضوعی را مشخص می‌‌‌کند و دانشجو باید منابع مربوط را بخواند و بر اساس آنها مقاله‌‌‌ای در حدود 1250 – 1000 کلمه بنویسد. به این مقاله 10% نمره ترم تعلق می‌‌‌گیرد.
2. دانشجو باید سه روز از کل ترم و هر روز از نه صبح تا چهار بعد از ظهر به صورت حضوری در کلاس باشد و به تکالیفی که در کلاس به عنوان «مورد پژوهی»[68] مطرح می‌‌‌شودد، پاسخ دهد. به مجموع فعالیت در طول سه روز نیز 10% نمره تعلق می‌‌‌گیرد.
3. به مشارکت از طریق اینترنت در طول ترم نیز 5% نمره درسی تعلق می‌‌‌گیرد.
4. علاوه بر فعالیت‌‌‌های پیش گفته، دانشجو باید سه مقاله با این مشخصات بنویسد:
مقاله اول و مقاله دوم، هر کدام باید در حدود 2000 – 1500 کلمه و مقاله سوم باید در حدود 2500 – 2000 کلمه باشد. هر کدام از این مقاله‌‌‌ها 25% و در مجموع به این سه مقاله 75% نمره درس تعلق می‌‌‌گیرد. موضوع همه مقالات باید در راستای سرفصل درس و بر اساس ضوابط مطروحه از سوی استاد باشد.
ب: یکی دیگر از دروس «تئوری»[69] است. این درس نیز با مشارکت اینترنتی در کالج پیش گفته تدریس می‌‌‌شود. شیوه ارزیابی این درس چنین است:
1. دانشجو باید هر جلسه درس یک مقاله کوتاه[70] در حدود 600 – 500 کلمه بنویسد. به مجموع این مقالات در طول ترم 60% نمره درس تعلق می‌گیرد.
2. در هر جلسه درس، استاد پرسش‌‌‌های اینترنتی را مطرح می‌‌‌کند که دانشجو باید بدانها پاسخ دهد. بدین مشارکت – پاسخگویی پرسش‌‌‌ها – در طول ترم نیز 5% نمره تعلق می‌‌‌گیرد.
3. استاد یک امتحان پایان ترم[71] هم برگزار می‌‌‌کند، که 25% نمره بدان تعلق می‌‌‌گیرد. حال به شیوه ارزیابی در برخی دروس عملی اشاره می‌‌‌کنیم.
ج: یکی دیگر از دروس تئوری درس «عهد جدید(1) عیسی و انجیل»[72] است، که استاد در ارزیابی که بدان اشاره می‌‌‌شود، تلاش می‌‌‌کند پیوندی میان این درس تئوری و اعمال مؤمنانه مسیحی برقرار کند:
1. دانشجو باید به پرسش‌‌‌هایی که هر هفته توسط استاد به صورت اینترنتی مطرح می‌‌‌شود، پاسخ دهد. به این بخش 15% نمره تعلق می‌‌‌گیرد.
2. برای هر دانشجو بخشی از «انجیل»[73] مشخص می‌‌‌شود و از دانشجو خواسته می‌‌‌شود، در تفسیر این بخش مقاله‌‌‌ای در حدود ده صفحه یا 2500 کلمه بنویسد. به این قسمت 40% نمره تعلق می‌‌‌گیرد.
3. برای هر دانشجو یک بخش از «انجیل» مشخص می‌‌‌شود و از دانشجو خواسته می‌‌‌شود بر اساس ایمان و تجربیات شخصی که برای او در جریان پرستش یا موعظه در کلیسا رخ داده، مقاله‌‌‌ای بنویسد. به این مقاله 25% نمره تعلق می‌‌‌گیرد.
4. به امتحان پایان ترم نیز 25% نمره تعلق می‌‌‌گیرد.
ارزیابی دروس ناظر به عمل (عملی)
مراد از دروس ناظر به عمل (عملی) دروسی است که هدف اصلی آنها آشنا کردن دانشجویان با برخی مراسم و سنت‌‌‌های مسیحی و یا آشنا نمودن آنها با شیوه‌هایی است که بتوانند به نوعی آیین مسیحیت را در عرصه زندگی عملی فردی یا اجتماعی دخالت دهند.
ارزیابی در این دروس به دو مدل «متعارف» (نمره دهی) و «رد و قبول»، صورت می‌‌‌گیرد:
الف: مدل متعارف ارزیابی
برای آشنایی بهتر خوانندگان با این مدل، به ارزیابی یک درس اشاره می‌‌‌کنیم:
یکی از دروس عملی «کلام (الهیات) بازار«[74] است. هدف از ارائه این درس این است که به نوعی پیوند عملی میان ایمان مسیحیت و کار و اقتصاد فرد مسیحی برقرار شود. برخی دانشجویان این درس را به عنوان دو واحدی و برخی به عنوان سه واحدی اخذ می‌کنند. روش ارزیابی دانشجویانی که درس را به عنوان دو واحدی اخذ کرده‌‌‌اند، چنین است که هر دانشجو باید دو مقاله[75] یکی تحت عنوان بررسی اجمالی کتاب همراه با دید انتقادی[76] حدود 1500 کلمه و دیگر تحت عنوان واکنش[77] یا مورد پژوهی[78] در 2000 کلمه بنویسد.
اما دانشجویانی که این درس را به عنوان سه واحدی اخذ کرده‌اند، می‌‌‌بایست علاوه بر این دو مقاله، مقاله‌‌‌ سومی تحت عنوان «مقاله مربوط به سمینار» بنویسند و این مقاله را در حضور اعضای گروه سمینار در کلاس ارائه دهند. شیوه ارائه و بررسی مقاله اخیر چنین است که در هر هفته دو دانشجو، هر کدام در یک جلسه حدود یک ساعت و نیم (نود دقیقه) ابتدا مقاله‌‌‌شان را حدود نیم ساعت تا پنجاه دقیقه ارائه می‌‌‌دهند. همه دانشجویان باید چهار روز قبل از ارائه مقاله در کلاس، باید مقاله را برای استاد و همه دانشجویان کلاس ایمیل نمایند، تا آنها فرصت خواندن و اظهار نظر درباره مقاله را داشته باشند. استاد در پایان اظهار نظر دانشجویان یک جمع‌‌‌بندی از تمام مباحث مطرح شده در کلاس می نماید و نقاط قوت و ضعف مقاله را بیان می‌‌‌کند و پیشنهاداتی برای تکمیل مقاله ارائه می‌‌‌دهد. دانشجو باید بر اساس اظهارنظرهای دانشجویان در کلاس و جمع‌‌‌بندی نهایی استاد، مقاله را اصلاح نماید و به استاد تحویل دهد و استاد بر اساس نحوه ارائه و دفاع دانشجو در کلاس و مقاله اصلاح شده نهایی، به دانشجو نمره می‌‌‌دهد.
در هر مقاله به (گرامر ساختار ظاهری) [79] 25% و به انسجام بحث[80] 25%، به تحقیق[81] 25% و به وضوح استدلال[82] 25% نمره تعلق می‌‌‌گیرد.

ب: ارزیابی به صورت ردّ و قبول
در برخی دروس عملی، اساتید از شیوه ارزیابی متعارف (نمره دهی) استفاده نمی‌‌‌کنند، بلکه در پایان ترم تنها به دانشجو ابلاغ می‌‌‌کنند آیا در این درس قبول شده و درس را گذرانده است،[83] یا در این درس رد[84] شده است. در ذیل به یک نمونه از چنین ارزیابی اشاره می‌‌‌کنیم:
درس «آشنایی با موعظه عبادت»[85] یکی از دروس عملی مهم در کالج‌‌‌های مسیحی است. هدف اصلی این درس آن است که دانشجویان با سه کار مهم کلیسا، وعظ و موعظه،[86] دعا،[87] آواز و سرود خواندن[88] آشنا شوند. در این درس از نمره عددی یا حروفی استفاده نمی‌‌‌شود، بلکه صرفاً ردّ و قبول[89] ارزیابی می‌شوند.
در ترمی که اینجانب در Regent College (ترم زمستان 2015) در کلاس‌‌‌ها حضور داشتم، مسئولیت تدریس این درس به عهده دو استاد بود، یک استاد حوزه تدریسش بیشتر ناظر به بخش موعظه[90] و استاد دیگر حوزه تدریسش ناظر به نیایش[91] بود.
ارزیابی: اساتید در ارزیابی دانشجویان در این درس نظرشان بیشتر معطوف به کارهای عملی است. دانشجویان باید علاوه بر اهتمام به یادگیری امور عملی مربوط به این درس سه مقاله با مشخصات ذیل بنویسند:
مقاله اول و دوم: اساتید برای هر مقاله، کتابی را معرفی می‌‌‌کنند. دانشجو باید ابتدا کتاب را بخواند، سپس آنچه از این کتاب فراگرفته است، در حد یک یا دو صفحه بنویسد. دانشجو باید مقاله اول را در هفته هفتم، و مقاله دوم را در هفته دهم به اساتید تحویل دهد.
مقاله سوم: عنوان این مقاله نیایش،[92] است. در این مقاله دانشجو توضیح می‌‌‌دهد در مراسم خاص مثل عید پاک[93] و... باید از چه نوع آواز و سرود، دعا و چه متن دینی[94] استفاده کند. علاوه بر این دانشجو، باید فلسفه انتخاب آواز، دعا و متن دینی خاص را برای استاد توضیح دهد. این مقاله باید حدود 1000 (هزار) کلمه باشد.
چنانکه ملاحظه شد، اساتید با شیوه‌‌‌های مختلف به ارزیابی فرآیند آموزشی در این کالج می‌‌‌پردازند. در مجموع شیوه‌‌‌های متعدد ارزیابی سبب فعالیت جدی بیشتر دانشجویان در طول ترم – اول تا انتهای ترم – می‌‌‌گردد و دانشجویان تنها به مطالعه در آخر ترم اکتفا نمی‌‌‌کنند.
 
سوتیتر
* این نهادهای دانشگاهی از نوع «evangelical» هستند؛ یعنی اساتیدی که در آنها تدریس می‌‌‌کنند، علاوه بر تخصص و داشتن مدرک تحصیلی درباره مسیحیت، افرادی مؤمن و در زندگی شخصی عامل به مسیحیت هستند و بر این باورند که باید برای ترویج و توسعه مسیحیت گام بردارند. در مقابل نهادهای دانشگاهی «Liberal» هستند، که در جذب هیأت علمی تنها به تخصص عضو هیأت علمی اهمیت می‌‌‌دهند. اگر بخواهیم با فرهنگ خودمان مقایسه کنیم، این کالج‌‌‌های مسیحی از جهاتی به حوزه‌‌‌های علمیه ما شبیه‌‌‌ترند.
 
* در این کالج‌ها تأکید شده است که دانشجو می‌‌‌تواند پنجاه درصد از واحدهایش را بر اساس علایق شخصی، یا نیازهای شغلی و... خود اخذ کند. قدرت انتخاب دانشجو در دروس، یکی از امتیازات بسیار خوب است که متأسفانه در گرایش‌های مختلف و از جمله الهیات در کشور ما مورد توجه شایسته و بایسته قرار نگرفته است. به نظر می‌رسد، توجه بیشتر بدین امر در طراحی دروس می‌‌‌تواند، یکی از عوامل ارتقای گرایش‌‌‌های الهیات و معارف در کشور ما باشد.
* در این کالج‌ها اساتید معمولاً بعد از بیان قسمتی از مبحث تدریس، از دانشجویان می‌پرسند که آیا در این باره پرسش، اشکال، یا پیشنهادی دارند؟ سپس به پرسش‌‌‌ها و اظهارنظرهای دانشجویان خیلی خوب گوش می‌‌‌دهند و اگر دانشجویی اولین بار سؤالی را مطرح کند و اسم دانشجو را ندانند، معمولاً اسم او را می‌‌‌پرسند، و برحسب نوع و عمق پرسش از دانشجویان با الفاظ متعدد تشکر می‌‌‌کنند. در مجموع میان اساتید و دانشجویان و دانشجویان با همدیگر در کالج‌های مسیحی در قیاس با دانشگاه‌های دیگر، روابط گرم‌‌‌تر و عاطفی‌‌‌تری وجود دارد.
 
پی‌نوشت‌ها:

[1] . استاد تمام گروه معارف اسلامی.

[2] - Theology

[3] - Regent College

[4] - Carry Theology College

[5] - Sent Mark College

[6] - Vancouver

[7] - The university of British Columbia (UBC)

[8] - Simon fraser university (SFU)

[9] - online

[10] - private

[11] - Graduate Diploma in Christian studies

[12] - Master of Theology

[13] - Master of Arts in Theological studies

[14] - Master of Divinity

[15] - Religious study

[16] - Arts in theological studies

[17] - Theology

[18] - Divinity

[19] - Diploma in Christian study

[20] - Master

[21] - Diploma

[22] - Master of Divinity

[23] - Full time

[24] - Part time

[25] - Scripture

[26] - Christian history and theology

[27] - Christianity, Church, Culture

[28] - Biblical Languages

[29] - Old Testament

[30] - New Testament

[31] - History of Christianity

[32] - Doctrinal Theology

[33] - Spiritual Theology

[34] - Market Place Theology

[35] - Interdisciplinary studies

[36] - Christianity and art

[37] - Word Christianity

[38] - Pastoral Theology

[39] - Scripture

[40] - Christian history and theology

[41] - Christianity, church and culture

[42] - Biblical studies

[43] - Applied Theology

[44] - Distance education

[45] - Interdisciplinary studies

[46] - Biblical languages

[47] - Spiritual theology

[48] - Doctrinal and historical theology

[49] - credits

[50] - Credit

[51] - Course Description

[52] - Course Objectives

[53] - Educational objective

[54] - Required texts

[55] - Resources

[56] - Course outline

[57] - Academic Requirement and time commitment

[58] - Evaluation

[59] - Course Policies

[60] - Important Policies

[61] - Lecture

[62] - Seminar

[63] - Skype

[64] - Short Term

[65] - An Introduction Worship and Preaching

[66] - Theological Reflection

[67] - Carey Theological College

[68] - Case study

[69] - Introduction to the old Testament

[70] - Short paper

[71] - Final Exam

[72] - New Testament 1: Jesus and Gospel

[73] - Gospel

[74] - Market place Theology. استاد این درس در ریجنت کالج «Regent College» آقای پروفسور «Paul stiwens» بود، که من در کلاس تدریس او شرکت می‌‌‌کردم. روش تدریس او در قیاس با روش تدریس اساتید دیگر فلسفه و الهیات در دانشگاه بریتیش کلمبیا (UBC) و سیمون فریزر (SFU)، ریجنت کالج «Regent College»، کری کالج «Carry College»، سنت مارک کالج «Sent mark College» که من در کلاس آن‌‌‌ها شرکت کردم، از همه بهتر بود. او در طول ترم در تدریس خویش بسیار فعال بود و روابط عاطفی و دینی قوی با دانشجویان خود داشت.
 

[75] - Paper

[76] - Critical Book Review

[77] - Reaction

[78] - Case study

[79] - Style and Grammar

[80] - Organization of Material

[81] - Research

[82] - Clarity of Argument

[83] - Pass

[84] - Fail

[85] - An Introduction to Preaching and Worship

[86] - Preaching sermon

[87] - Prayer

[88] - Sing

[89] - Pass or Fail

[90] - Preaching

[91] - worship

[92] - Worship

[93] - Easter

[94] - Scripture