try another color:
60% 70% 80% 90% تغییر اندازه فونت متن:
امروز: پنجشنبه, 1 آذر, 1397

عناصر كارآمدي گروه‌هاي معارف

Send to friendSend to friend
نام نویسنده: 
نقطه نظرات حجت‌الاسلام دكتر عليرضا علي نوري، مدير گروه معارف اسلامي دانشگاه علوم پزشكي قم

ارزيابي شما از وضعيت فعلي گروه‌هاي معارف اسلامي دانشگاه‌ها چيست؟ آيا وضعيت فعلي گروه‌هاي معارف اسلامي با توجه به رسالتي كه دارند و با توجه به نام و نشان‌ آنها كه انتظار مي‌رود صاحب تحول در دانشگاه باشند، رضايت‌بخش است؟ 

براي كارآمدي مطلوب گروه‌هاي معارف، تركيب چند عنصر ضروري است:

1. نيروي انساني با عنوان اساتيد معارف و هيئت علمي با توانمندي‌هاي مطلوب و برخوردار از احاطه به مسائل ديني، اخلاق، احكام فقهي، ادبيات و قدرت بيان متناسب براي انتقال مفاهيم ديني به مخاطبان، به ويژه آراستگي به اخلاص درون كه منشأ اثرگذاري و تحول در مخاطبان مي‌شود.

2. غناي محتواي دروس كه خردپذيري و فطري بودن مطالب ارائه شده در عين كاربردي بودن، شاخصة اصلي آن است.

3. برخورداري از امكانات مادي نظير، فضاي فيزيكي كافي متناسب با دفتر گروه معارف اسلامي، اتاق مشاوره، كارشناس متعهد، ابزار و خدمات رايانه و ... .

بايد‌ها و نبايدها، اولويت‌ها، چالش‌ها و فرصت‌هاي پيش‌روي گروه‌هاي معارف اسلامي را چه مي‌دانيد؟

بين آنچه كه بايد باشد و بين آن چيزي كه فعلاً هست در هر سه مورد فاصله بوده و خلأ‌هايي وجود دارند كه بايد پر گردند.

از منظر هيئت علمي از آن رو كه بيشتر اساتيد معارف، هيئت علمي نيستند كاركرد اين گروه را پايين آورده و معمولاً هيئت رئيسة دانشگاه‌ها نيز با ديدي مثبت به اساتيد اين درس نگاه نمي‌كنند در حالي‌كه همه مي‌دانند و واقعاً هم همين طور است كه در مجموع اساتيد معارف نسبت به ديگر اساتيد از نظر اخلاقي سالم‌تر و کم‌توقع‌تر، و البته با بازدهي بالا هستند. اساتيد معارف به عنوان پناهگاهي براي دانشجويان ايفاي نقش مي‌كنند و به دليل اعتمادي كه به آنان دارند گاهي مسائل محرمانه و شخصي خود را با آنان در ميان مي‌گذارند و اين حاكي از وجود رابطة عاطفي و محبت‌آميز موجود بين اين قشر كم توقع و جامعة دانشگاهي است كه بايد پالايش يابد و رشد كند؛ ولي در هر صورت با نقطة مطلوب فاصله وجود دارد.

اما محتواي دروس در مواردي كاربردي نيست و مطابق نياز دانشجو كتابي جامع و مانع تدوين نشده و اين نقيصه را باید مديريت اساتيد معارف برطرف کند كه هنوز انتظار جامعة دانشگاهي در این مورد در حد مطلوبي برآورده نشده است. البته اهميت ندادن دانشجو به دروس عمومي مزيد بر علت شده اما در عين حال پيوند عميق دروس معارف با فطرت مخاطبان، جاذبة خاصي به آن مي‌دهد و در مقام ايجاد تأثير و جزر و مد روحي نسبت به ديگر دروس مشابه، حائز رتبة اول است.

به عنوان عنصر سوم نيز باید یادآور شد که متأسفانه بي‌مهري‌ها به گروه‌هاي معارف اسلامي كم نيست. گروه‌هاي معارف از آن میزان امكانات مادي و معنوي كه در اختيار ديگر گروه‌هاي آموزشي قرار مي‌گيرد محرومند و اگر ريشه‌يابي كنيم شايد چنين باشد كه برخی از مسئولان ذي‌ربط دانشگاهي اعتقاد چندانی به ضرورت وجود گروه معارف اسلامي در رديف ساير گروه‌ها، ندارند. بدیهی است که بايد، هم تحولي در ديدگاه مسئولان مربوطه صورت پذيرد و هم ساز و كارهاي قانوني سخت‌تري انديشيده شود و اعمال گردد. در يك ارزيابي واقع‌بينانه بايد پذيرفت كه آموزش‌هاي اين گروه با تمام نواقصش، نقش غيرمحسوس اما مؤثري در كاهش بزه‌كاري‌ها، خودكشي‌ها و بسياري از مسائل رواني مخاطبانش دارد و حتی جلو بسياري از هرج ومرج‌های اجتماعی و اعتصابات را مي‌گيرد كه هزينة زيادي براي دانشگاه‌ها و نظام اسلامي دارند. براي راستي‌آزمايي اين ادعا، مي‌توان دو دانشگاه را در پايان تحصيلات دانشجويانش مقايسه كرد كه در يكي، گروه معارف فعالي مستقر بوده و در ديگري نيست؛ تا معلوم گردد درصد تغييرات فرهنگي، اخلاقي و رواني دو گروه مقايسه شده چقدر تفاوت دارند.

مهم‌ترين ابتكارات و تجربه‌هاي موفق خود را در گروه معارف اسلامي دانشگاه علوم پزشكي استان قم، برشماريد.

با برنامه‌ریزی و پیگیری، کرسی‌های آزاداندیشی از سال تحصیلی 92-91 در کلاس‌های ما اجرا می‌شود.

همچنین اینجانب از ترم اول سال 91 کلاس‌ها را ادغام و برای اولین بار در دانشگاه علوم پزشکی قم تفکیک جنسیتی را در کلاس‌های گروه معارف اسلامي اجرا نموده‌ام؛ و برای کلاس‌های خواهران از اساتید خانم دعوت کرده‌ام.

توصيه حضرتعاليخ به مدرساني كه به تازگي مي‌خواهند وارد گروه‌هاي معارف شوند و به امر تدريس معارف اسلامي بپردازند، چيست؟

توصيه به اساتيد تازه وارد اين است كه از فرصت كلاس استفاده كامل كنند و بدانند که با اسلحه علم، تقوا و اخلاص مي‌توانند نقش مؤثري در اصلاح جامعه و نسل‌هاي آينده داشته باشند و اگر پيروان حق با ظهور آن امام موعود(عج) پيروز خواهند شد مطمئناً بايد زمينه‌هاي اجتماعي آن، با رويش انسان‌هايی در مسیر رشد و تکامل، در آستانة ظهور فراهم شود. بدانید که شما مطمئناً در كسوت استادي دروس معارف مي‌توانيد در پيدايش چنين زمينه‌هايي نقش كليدي داشته باشيد.

به نظر بنده استادي موفق است كه مجهز به دانش ديني بوده و به دقائق معارف، اخلاق و احكام فقهي احاطه داشته باشد و گوهرة تقوا و اخلاص با رفتاري منظم، بياني شيرين و رسا، آرامش روان، متانت، تواضع منطقي، شناخت مخاطب و استفاده از تكنولوژي روز در تدريس، جزو هويت شخصي او گرديده باشد.

با آرزوي موفقيت براي تمام دل‌سوزان دين و نظام اسلامي.