try another color:
60% 70% 80% 90% تغییر اندازه فونت متن:
امروز: چهارشنبه, 30 آبان, 1397

دخترانِ حجاب

Send to friendSend to friend

يوسف غلامي
چند سالي است كه به دعوت دانشگاهيان به منظور ارائه مباحث جديد درباره «وضعيت پوشش دختران» در دانشگاه‌ها حضور يافته، در همايش، نشست علمي، جلسه پرسش و پاسخ و مشاوره بدين موضوع مي‌پردازم.
پس از تدوين و نگارش دو كتاب «راز يك فريب» و «جلوه‌نمايي زنان و نگاه مردان»، گروهي آن را پاسخگوي خوبي براي دانشجويان دانستند و خواستار آن بودند كه موضوعات آن در قالب يك سخنراني و گفتگو و نشست علمي، براي دانشجويان ارائه شود. كتابهايي كه تاكنون پيرامون وضعيت نابسامان پوشش زنان و دختران به چاپ رسيده، هر يك جنبه‌هاي قوت و ضعف متفاوتي دارند. برخي با دلايل عاميانه و توجيهات سطحي به بيان فلسفه حجاب پرداخته و عده‌اي نه چندان اندك هم با رونوشت از آثار ديگران، به كتاب‌سازي در اين باره دل خوش كرده‌اند. جمعي نيز تنها براي معتقدان به حجاب كتاب نوشته‌اند. در اين همه آثار، شايد به درستي نتوان كتابي را يافت كه هم براي معتقدان به حجاب سودمند باشد و هم براي افراد كم حجاب.
اينجانب به همين منظور هشت سال به تحقيق پرداخته، كوشيدم تا در اثر خود نه فقط با زنان باحجاب كشورمان، كه با كم‌حجابان و بي‌حجابان داخل و خارج كشور نيز به گفتگو بپردازم. پس از نگارش كتاب، آن را به ارزيابي سپرده و يكصد نفر از كارشناسان امور اجتماعي و فرهنگي اين دو كتاب را ارزيابي كردند.
در تدوين و نگارش كتاب سخت كوشيدم كه از تحليل‌هاي سطحي و شعاري بپرهيزم و به جاي آن، به تحليل‌هاي واقع‌بينانه روانشناختي و جامعه‌شناختي رو كنم و از طرفي مباحث براي مردان نيز مفيد باشد.
اگر بخواهيم به طور گزيده از جلسات برگزار شده گزارشي ارائه كنم به چند موضوع مي‌پردازم:
1. بيشتر افراد، «حجاب» را وظيفه ويژه زنان مي‌دانند. غافل از اينكه مردان نيز در اين باره وظيفه‌مندند. نخست درباره پوشش خود، و سپس درباره پوشش اعضاي خانواده.
طي گفتگو با شماري از دختران و زنان معلوم شد كه گروهي از آنان به تأكيد مردان خانواده به كم‌حجابي واداشته شده‌اند. اين اشتباهي بس بزرگ است كه بپنداريم تنها داشتن «غيرت مردان» زنان را از خطر كم‌حجابي مصون مي‌دارد. توجيه علمي، عقلي و وجداني است كه زن را به حجاب معتقد مي‌سازد، نه فقط غيرتمندي مرد خانواده.
غيرت بدون پشتوانه علمي دوام ندارد و گاه نيز عامل سختگيري بي‌پايه است، كه خود سبب كم‌حجابي يا بي‌حجابي است.
2. طي تحقيق، بيش از 85% از دختران كم‌حجاب دانشگاهي، از نقش حجاب و تأثير آن بر شخصيت زن اطلاع چنداني ندارند. آگاهي‌هاي آنان بيشتر بر پايه شنيده‌ها و اندرزهاي عاميانه است.
در ميان دختران با حجاب نيز تنها 15% به نقش مفيد حجاب و تأثير آن بر شخصيت زن آگاهي كافي داشته‌اند.
حدود 15% ناآگاهانه بدان پايبند بوده‌اند و 50% با وجود آگاهي‌هاي پراكنده و پذيرش خوبي‌ها و آثار آن، نمي‌توانستند براي اثبات باور خود دلايل علمي ارائه كنند.
طي نظرسنجي از هزار دانشجوي دختر 92% از آنها در جواب اين پرسش كه «آيا تاكنون در دوره تحصيل در دبيرستان يا دانشگاه جلسه‌اي پربار بر پايه مسايل علمي و روان‌شناختي در زمينه حجاب برايتان داير كرده‌اند؟» پاسخ منفي داده‌اند. تنها 8% جوابشان آري بود. اين گروه اندك نيز چه بسا فقط از يك جلسه علمي بهره برده‌اند و نه بيشتر.
اين جلسات نه تنها بر كم‌حجابان تأثير مي‌گذارد، پايه اعتقادات دختران با حجاب را هم استوار مي‌كند. امروزه به همان ميزان كه بايد براي هدايت دختران كم‌حجاب كوشيد، بايد براي حفظ اعتقادات دختران با حجاب نيز تلاش كرد. دختران با حجاب بسيار مايلند كه مباحث حجاب در حضور دختران كم‌حجاب مطرح شود؛ تا ايشان مطمئن شوند كه انتخاب حجاب از سوي ايشان پايه علمي و تعقلي دارد.
از پاره‌اي اظهارنظرهاي دانشجويان و اساتيد يا مسئولان دانشگاه چنين برمي‌آمد كه: برگزاري بعضي از جلسات كم‌مايه، نوعي دلسردي در ميان دانشجويان پديد آورده و سبب شده است كه به سختي در جلسات همايش‌ها شركت كنند. اين نكته را نبايد از نظر دور داشت كه «برگزار نكردن نشست علمي» بهتر از «برگزاري نشست علمي كم محتوا با مطالب تكراري» است.
برخي از محورهايي كه مي توان در جلسات علمي دانشگاه بدان پرداخت بدين قرار است:
1. زدودن ذهنيت نادرست به حجاب. بدين منظور بايد حجاب را گسسته از رفتار نا صحيح برخي زنان با حجاب تحليل و ارزيابي كرد.
2. نبايد ميان توسعه اقتصادي و اجتماعي و «بي حجابي» پيوند علمي برقرار ساخت؛ چنانچه ميان حجاب و بازماندن از پيشرفت، پيوندي نيست.
3. ترسيم وضعيت كشورهايي كه به حجاب پايبند نيستند.
4. تشريح علمي اين امر كه: بي حجابي براي زنان امنيت آور، و براي مردان آرامش آور نيست.
5. ارتباط بي حجابي و گسستن پيوند خانوادگي، و تأثير آن بر جامعه.
سوتيتر
بيشتر افراد، «حجاب» را وظيفه ويژه زنان مي‌دانند. غافل از اينكه مردان نيز در اين باره وظيفه‌مندند.