try another color:
60% 70% 80% 90% تغییر اندازه فونت متن:
امروز: یکشنبه, 30 تیر, 1398

ملاصدرا و ما ادراک ما ملاصدرا؟!

Send to friendSend to friend
زیر عنوان: 
گزيده‌خواني ديدگاه‌هاي امام خميني(ره) و مقام معظم رهبری درباره حكمت اسلامي

الف) امام خميني(ره)

امام خميني(ره) به مناسبت‌هاي گوناگون با بيان و بنان خود، بارها عظمت شخصيت و كار‌ سترگ حكماي بزرگ اسلامي را ستود؛ به ويژه مقام صدرالمتألهین(ره) و حكمت متعاليه را؛ چنانكه در ادمه ملاحظه خواهيد فرمود:

عظمت

«ملاصدرا و ما ادراک ما ملاصدرا؟!»[1].

عناوين

«صدر حکماي متألهین»[2]، «شیخ عرفاء کاملین»[3]، »شیخ العرفاء السالکین»[4]، «شیخ عرفاء شامخین»[5]، «اعظم الفلاسفه علی الاطلاق، حضرت صدرالمتألهین»[6]، «محقق فلاسفه و فیلسوف محققین صدرالمتألهین، قدس الله نفسه»[7]، «جناب محقق فلاسفه صدرالحکماء و المتألهین قدّس الله سرّه و اجزل أجره»[8]، «جناب محقق فلاسفه و فخر طائفة حقه، صدرالمتألهین، رضوان الله علیه»[9]، «فیلسوف معظم، جناب صدرالمتألهین، ... با بیاناتی بی‏نظیر که مختص به خود آن بزرگوار است»[10]، «افضل الحکماء الاسلامیه»[11]، «فیلسوف کبیر»[12]و... .

سرآمد اهل توحید

«جناب صدرالمتألهین را، که سرآمد اهل توحید است، زندیق می‏خوانیم و از هیچ‏گونه توهینی درباره او دریغ نمی‏کنیم»[13].

حكمت در نامه تاريخي

«از اساتيد بزرگ بخواهيد تا به حكمت متعاليه صدرالمتألهين ـ رضوان‌الله تعالي عليه و حشره‌الله مع‌النبيين و‌الصالحين ـ مراجعه نمايند، تا معلوم گردد كه حقيقت علم همانا وجودي است مجرد از ماده؛ و هرگونه انديشه از ماده منزه است و به احكام ماده محكوم نخواهد شد.»[14]

ب) مقام معظم رهبري

فقه اکبر

«فلسفه اسلامى... فقه اكبر است؛ پايه‌ دين است؛ مبناى همه‌ معارف دينى در ذهن و عمل خارجى انسان است؛ لذا اين بايد گسترش و استحكام پيدا كند و برويَد و اين به كار و تلاش احتياج دارد.»[15]

جامعه بي‌فلسفه، لخت است!

«امروز اگر نظام و جامعه ما از فلسفه محروم بماند، در مقابل این شبهات گوناگون، این فلسفه‌های وارداتی مختلف، لخت و بی‌دفاع خواهند ماند. آن چیزی که می‌تواند جواب شماها را بدهد، غالبا فقه نیست؛ علوم عقلی است.»[16]

راهش تقويت فلسفه

«فلسفه اسلامى، پايه و دستگاهى بوده كه انسان را به دين، خدا و معرفت دينى نزديك مى‌كرده است. ...اصلاً آميزش عرفان با فلسفه در فلسفه جديد ـ يعنى فلسفه ملاّصدرا ـ به‌خاطر اين است كه فلسفه وسيله و نردبانى است كه انسان را به معرفت الهى و خدا مى‌رساند؛ پالايش مى‌كند و در انسان اخلاق به‌وجود مى‌آورد. ما نبايد بگذاريم فلسفه به يك سلسله ذهنيّات مجرّد از معنويت و خدا و عرفان تبديل شود؛ راهش هم تقويت فلسفه ملاّصدراست.»[17]

فاخرترين عناصر معرفت

«در فلسفه او [صدرالمتالهين] از فاخرترين عناصر معرفت يعنى عقل منطقى، و شهود عرفانى، و وحى قرآنى، در كنار هم بهره گرفته شده، و در تركيب شخصيت او تحقيق و تأمل برهانى، و ذوق و مكاشفه عرفانى، و تعبد و تدين و زهد و انس با كتاب و سنت، همه با هم دخيل گشته، و... .»[18]

چكيده مكتب ملاصدرا

«حضرت امام ـ رضوان‌الله تعالي عليه ـ چكيده و زبدۀ مكتب ملاصدراست.»[19]

دوره با برکت

«ما ايرانيان بيش از همه به اين فلسفه الهى وامدار و بيش از همه در برابر آن مكلفيم. دوران ما با دميدن خورشيدى چون امام خمينى(ره) كه يگانة دين و فلسفه و سياست و خود يكى از صاحب‌نظران برجسته در حكمت متعاليه بود، و نيز با حوزه درسى و تحقيقى پربركت حكيم علامه طباطبايى(ره) كه استاد يگانة مبانى ملاصدرا در طول سى سال در حوزه قم به شمار مى‌رفت، و تلاش تلامذه و هم دوره‌هاى آنان، بى شك دوره با بركتى براى فلسفه الهى است.» [20]

فتح دنيا با فلسفه ملاصدرا

«اميد است‌ در سايه‌ اين‌ تلاش‌ها، افكار ملاصدرا محافل‌ علمي‌ دنيا را فرا بگيرد و اين‌ متاع‌ معنوي‌ و با ارزش‌ به‌ عنوان‌ عالي‌ترين‌ متاع‌ به‌ كشورهاي‌ ديگر صادر شود.» [21]

پي‌نوشت‌ها:

 

[1]. شرح دعای سحر، ص 22؛ مترجم اين مطلب را از قول امام(ره) نقل كرده است.

[2] . شرح دعای سحر، ص 93.

[3] . همان.

[4] . همان، ص 122.

[5] . همان، ص 166.

[6] . شرح چهل حدیث، ص 528.

[7] . همان، ص 386.

[8] . همان، ص 395.

[9] . همان، ص 413.

[10] . همان، ص 416.

[11] . همان، ص 586.

[12] . همان، ص 651.

[13] . شرح چهل حدیث، ص 456.

[14] . نامه تاريخي امام خميني(ره) به گورباچف رهبر اتحاد جماهير شوروي،11/10/1367.

[15] . در ديدار فضلاى حوزه علميه قم، ۱۳۸۲/۱۰/۲۹.

[16] . در دیدار با جمعی از طلاب و فضلای حوزه علمیه قم، 29/7/1389.

[17] . همان.

[18] . پيام به مناسبت همايش جهانى بزرگداشت صدرالمتالهين، 1/3/1378.

[19] . بیانات، 8/9/1386.

[20] . همان.

[21] . در ديدار اعضاي‌ شوراي‌ عالي‌ كنگره‌ بزرگداشت‌ صدرالمتألهين‌، ۱۳۷۴/۱۱/۱۵.