try another color:
60% 70% 80% 90% تغییر اندازه فونت متن:
امروز: سه شنبه, 29 مرداد, 1398

ضرورت و چگونگي طرح درس در معارف اسلامي

Send to friendSend to friend
نام نویسنده: 
حجت‌الاسلام دکتر احمد گلدار
زیر عنوان: 
با تاکيد بر درس "انديشه اسلامي2" (قسمت دوم/پاياني)

نمودار تفصيلي
جهت استفاده بهتر خوانندگان محترم، نمودار تفصيلي طرح درس روزانه بر اساس طرّاحي درس "کثرت‌گرايي ديني" صفحه 97 از کتاب انديشه اسلامي2، تاليف "آيت‌الله جعفر سبحاني و دکتر محمد محمدرضايي" ارائه مي‌گردد:
الف) مرحله پيش از تدريس
1. تعيين موضوع درس
ابتدا بايد موضوع درس يا مبحثي که استاد مي‌خواهد تدريس نمايد، به روشني در قسمت بالاي صفحه نوشته شود؛ مانند: "کثرت‌گرايي ديني و گوهر مشترک"
2. هدف‌هاي کلي درس
هدف‌هاي کلي هر درس را مي‌توان با توجه به موضوع و محتواي درس مورد نظر در قالب چند جمله در برگه طرح درس تعيين کرد؛ مانند: 1. آيا اديان مختلف از حقانيت يکساني برخوردارند؟ 2. آيا يکي از اديان حق و بقيه باطل‌اند؟ 3. سه ديدگاه متفاوت در اين زمينه کدامند؟
3. رؤوس مطالب
براي رسيدن به هدف کلي، بايد قدم‌هاي مناسبي برداشت براي اين کار بهتر است ابتدا رؤوس مطالب و مفاهيم اصلي درس را استخراج کنيم: 1. انحصارگرايي چيست؟ 2. شمول‌گرايي چيست؟ 3.کثرت‌گرايي چه مفهومي دارد؟
4. هدف‌هاي جزيي
پس از تعيين هدف کلي و نوشتن رؤوس مطالب، نوبت نوشتن هدف‌هاي جزيي‌تر درس، يعني مهارت‌ها و توانايي‌هايي است که انتظار داريم دانشجويان در فرآيند آموزش به آن‌ها برسند؛ مثال: 1. بتوانند سه ديدگاه متفاوت را با يکديگر مقايسه نمايند. 2. ديدگاه‌هاي متفاوت را نقد نمايند. 3. ديدگاه صحيح را انتخاب نمايند.
5. رفتار ورودي
در اين مرحله، مطالب و مفاهيمي را که دانشجويان بايد تا اين سطح و مرحله از آموزش بدانند را مورد مطالعه و بررسي قرار مي‌دهيم. اجراي اين مرحله را مي‌توان با چند سوال ساده و توضيح مختصر آغاز کرد: 1. دين صحيح است يا اديان؟ 2. مسيحيت چگونه ديني است؟ 3. آيا پيروان هر ديني مي‌توانند به دين ديگري گرايش پيدا کنند؟
6. ارزشيابي تشخيصي
اين مرحله، در واقع شناسايي توانايي‌هاي دانشجويان است، که بايد اندازه‌گيري شود. برخي از اساتيد با تهيه آزموني مناسب، رفتار ورودي و توانايي دانشجويان را محک مي‌زنند، که با نگاهي به نتايج آزمون مي‌توان نقطه شروع را تعيين کرد. به جاي آزمون کتبي، با طرح چند سوال نيز مي‌توان به اين نتايج رسيد. بنا بر اين ارزشيابي تشخيصي، آموخته‌هاي پايه ويا رفتار ورودي دانشجويان را که لازمه يادگيري مطالب جديد است مي‌سنجد.
در اجراي اين بخش ، همان سوال‌هايي را که در رفتار ورودي در طرح درس مشخص کرده ايم را با تغييرات لازم از دانشجويان مي‌پرسيم تا اطلاعات آنان را محک بزنيم.
7. تحليل نتايج ارزشيابي
با استخراج نتايج ارزشيابي تشخيصي، با توجه به مطالبي که دانشجويان بعدا بايد بياموزند، مي‌توان تصميم گيري کرد. در اين مرحله، همان پاسخ‌هاي رفتار ورودي دانشجويان را به طور دقيق‌تر مورد ارزيابي قرار داده و سپس نقطه آغاز درس را براي خود تعيين مي‌کنيم. ممکن است لازم باشد استاد از مباحث قبلي آغاز نمايد و ممکن است مطالبي از درس را آشنا بوده و استاد مباحث را سريع‌تر پيش ببرد.
8. تهيه هدف‌هاي رفتاري
هدف‌هاي رفتاري درس را با توجه به ضوابط و شرايط اساسي و متناسب با سطوح مختلف حيطه‌هاي يادگيري نوشته، آن‌هارا از ساده به مشکل و براي رسيدن به هدف‌هاي کلي تر و کلان آموزشي تنظيم مي‌کنيم. هدف‌هاي رفتاري عبارتند از: "شناختي، عاطفي، رواني ـ حرکتي"
1. شناختي
هدف‌هاي حيطه شناختي، بر يادآوري يا بازسازي آ نچه که آموختنش ضروري است تاکيد مي‌کند به عبارت ساده‌تر، هدف‌هاي شناختي با آنچه که دانشجو بايد بداند و بفهمد سروکار دارد.1 متاسفانه در روش‌هاي تدريس سنتي بيشترين هدف آموزشي در اين حيطه يعني دانش‌افزايي و يادآوري، خلاصه مي‌شود که خود پايين‌ترين سطح يادگيري در حيطه شناختي است. در اين هدف ، استاد اطلاعات خود در زمينه "کثرت‌گرايي"، بي‌تفاوتي برخي در تغيير دين و مذهب خود بدون دليل منطقي و اصولي را ابراز مي‌دارد.
2. عاطفي
هدف‌هاي حيطه عاطفي، با نگرش ها، عواطف و علايق و ارزش‌هاسروکار دارند.2 در واقع استاد ميزان اثر‌گذاري خود در دانشجويان را از جهت عاطفي هدف‌گيري و سطح دسترسي به اين هدف را اندازه گيري و مشخص مي‌کند؛ به عنوان مثال: در فرآيند آموزش درس "کثرت‌گرايي"، به چه اندازه لازم است توجه دانشجويان برانگيخته شود؟ آيا تحت تاثير قرار مي‌گيرند؟ چه علايمي جهت تاييد سخنان استاد در چهره‌اشان قابل ملاحظه است؟
3. رواني ـ حرکتي
اين مهارت‌ها به گونه اي است که انجام دادن آن‌ها نيازمند همکاري اعصاب و روان با اندام بدن و ماهيچه‌هاست.3 استاد پس از تدريس اين درس چه انتظار عملي از دانشجويان دارد؟
البته يادگيري در حيطه رواني ـ حرکتي آميخته با يادگيري در حيطه شناختي و عاطفي مي‌باشد و قابل تفکيک از آن نيست. در درس "کثرت‌گرايي" که اشاره شد، اگر دانشجو پس از کلاس درس، با مراجعه به استاد از اينکه به دين مسيحيت گرايش يافته بود، پشيمان شده و احساس خود را همراه با تغيير در رنگ چهره يا لرزش صدا و علايم ديگر به صورت ناخواسته نشان دهد و يا اينکه تصميم خود در خصوص تغيير مذهب را بيان نمايد، در هدف آموزشي، به مرحله رواني ـ حرکتي دست يافته ايم.
9. تعيين روش‌هاي تدريس
براي رسيدن به هر يک از هدف‌هاي رفتاري و آموزشي تعيين شده در ارائه مطالب، بايد از روش‌ها و فنون خاصي در تدريس استفاده کرد. شايسته است اساتيد با آشنايي بيشتر با شيوه‌هاي تدريس و انواع مختلف آن، متناسب با هدف‌هاي هر درس و نوع مطلب و مبحث مورد نظر، روشي را که راه وصول به هدف‌ها را در تدريس آسان مي‌کند انتخاب نمايند.4 براي ارائه درس ياد شده مي‌توان از شيوه "پرسش و پاسخ " استفاده کرد. استاد با تعيين اين شيوه در طرح درس از پيش مي‌داند که با کدام شيوه بايد اين درس را تدريس نمايد؟
10. انتخاب مواد آموزشي
فعاليت‌هاي آموزشي مناسب، مستلزم کمک گرفتن و به کار بردن مواد، وسايل و رسانه‌هاي مختلف است. پيش بيني و انتخاب صحيح و تدارک آن‌ها استاد را براي تدريس، آماده تر و مجهز تر مي‌کند. مانند استفاده از تابلو، تصاوير، اسلايد، پاورپوينت، نمايش فيلم و ... براي ارائه درس مذکور مي‌توان با استفاده از ماژيک‌هاي رنگي نمودار درختي بر تابلو ترسيم نموده و سه ديدگاه متفاوت را با نقد مختصر آن در معرض ديد قرار داد. جهت صرفه جويي در وقت کلاس مي‌توان نمودارِ از پيش تهيه شده را به يکي از دانشجويان داده که بر تابلو ترسيم نمايد. در صورت وجود تجهيزات لازم، استفاده از پاورپوينت بسيار راحت‌تر است.
11. زمان‌بندي تدريس
چون وقت تدريس محدود و مشخص است. لازم است که استاد وقت هر جلسه را به دقت براي هر يک از فعاليت‌هاي آموزشي و مراحل آن تخمين زده و تقسيم کند. بهتر است که نود دقيقه وقت کلاس به چند قسمت پانزده و بيست دقيقه اي تقسيم گردد.
12. مشخص کردن فعاليت دانشجويان
يکي ديگر از کارهاي مهم و ضروري که در تهيه طرح درس بايد مورد توجه استاد قرار گيرد. پيش بيني و تعيين فعاليت‌ها و تلاش‌هاي يادگيرنده در موقعيت تدريس است. فعاليت‌هايي چون کنفرانس، گزارش تحقيق، تمرين‌هاي کلاس، بهره گيري از متن کتاب درسي. تعيين فعاليت‌هاي خاص دانشجويي متناسب با هر درس، از امتيازات يک طرح درس حساب شده مي‌باشد.

ب) مرحله تدريس
اگر فرايند آموزشي کلاس را به سه مرحله (قبل از تدريس، حين تدريس و پس از تدريس) تقسيم کنيم. مراحل دوازده گانه قبلي، فعاليت‌ها و برنامه ريزي استاد قبل از تدريس بود و مرحله حين تدريس از " ارائه درس" آغاز مي‌گردد.
1. سلام و احوال پرسي
يکي از زمينه‌هاي برقراري ارتباط اجتماعي، شروع ارتباط و برخورد اوليه با مخاطب است. با توجه به تاکيدات فرهنگ اسلامي، احوال پرسي گرم و صميمانه به همراه عبارات مناسب و متنوع، چاشني مناسبي براي آغاز تدريس است.
2. مهارت آغازين
کيفيت شروع هر برنامه‌اي مي‌تواند در روند آن تاثيرگذار باشد. آغاز کلاس به منزله "استارت" در اتومبيل عمل مي‌کند که اگر موتور خوب روشن نشود تا پايان روز ممکن است خوب کار نکند. مي‌توان کلاس را با خبر مناسب يا نقل حکايت يا روايت متناسب با درس و يا بيان احساسات مثبت و برانگيزاننده آغاز کرد که تا پايان درس، ذهن دانشجويان را تحت الشعاع خود قرار دهد.5
3. حضور و غياب
حضور و غياب نمودن در کلاس درس، نقش مهمي در فرايند آموزشي دارد و نشانه نظم کلاس است و از طرفي ديگر يکي از زمينه‌هاي برقراري ارتباط عاطفي استاد با دانشجويان است. حضور و غياب را مي‌توان در ابتداي کلاس يا در خلال کلاس جهت تنوع و در برخي از جلسات، پايان کلاس به عمل آورد و گاهي اوقات نيز از آن صرف نظر کرد.
4. ارائه درس
با توجه به روش تدريس انتخاب شده و مشخص در طرح درس، تدريس را آغاز مي‌نماييم.
5. ارزشيابي تکويني (مرحله‌اي)
اين ارزشيابي زماني به اجرا در مي‌آيد که فعاليت‌هاي آموزشي هنوز جريان دارد و يادگيري دانشجويان در حال تکوين يا شکل‌گيري است. با اجراي اين ارزشيابي در پايان هر بخش از مطالب مي‌توان روند يادگيري دانشجويان را بررسي کرد. اگر ارزشيابي تکويني صورت نگيرد و فقط به ارزشيابي پاياني اکتفا شود، ديگر فرصتي براي تغيير روش تدريس و طرح برنامه ترميمي پيش نمي‌آيد. بنابراين ارزشيابي تکويني دو کاربرد اساسي دارد.
الف. گام به گام پيش رفتن در يادگيري ب. اصلاح روش تدريس
در درس مذکور پس از بيان بخش اول از درس مي‌پرسيم: تعريف انحصارگرايي چه بود؟ يکي از دلايل انحصارگرايان را بگوييد. آيا مي‌توانيد يکي از نقد‌هاي وارده به آنان را توضيح دهيد؟

ج) مرحله پس از تدريس
1. تلخيص و نتيجه‌گيري
اين مرحله در واقع مهمترين مرحله تدريس است. استاد با خلاصه کردن مطالب و جمع بندي آن، نتايجي را که از آن درس گرفته مي‌شود، مطرح کرده و جنبه‌هاي کاربردي آن را روشن ساخته و راهنمايي‌هاي لازم را به عمل مي‌آورد.6 در ارتباط با درس مورد نظر مي‌توان همان سوال‌هارا تکرار کرد و يا سوال‌هاي جديدتري را مطرح کنيم. همچنين مي‌توان از يکي از دانشجويان بخواهيم که خلاصه درس را بيان نمايد. و يا اينکه از ليست کلاس از يکي از دانشجويان بخواهيم که خلاصه درس را بيان نمايد.
2. ارزشيابي تکميلي
در پايان هر دوره آموزشي، لازم است ارزشيابي جامعي از ميزان آموخته‌هاي شاگردان به عمل آيد. اين نوع ارزشيابي را "ارزشيابي پاياني" يا "ارزشيابي تراکمي" گويند که ممکن است در پايان يک ترم يا يک سال تحصيلي انجام پذيرد. هدف از ارزشيابي پاياني، معمولا تعيين مقدار آموخته‌هاي دانشجويان در طول يک دوره آموزشي به منظور نمره دادن و صدور گواهينامه ، يا قضاوت درباره اثر بخشي کار استاد و برنامه درسي يا مقايسه برنامه‌هاي مختلف با يکديگر است. در سيستم‌هاي آموزشي کشورمان اين ارزشيابي به آزمون کوتاه " کوئيز " يا آزمون ميان ترم يا پاياني تعريف شده است .
3. تعيين تکليف
قبل ازاين که کلاس درس تعطيل شود، استاد مي‌تواند تکاليف و فعاليت‌هاي انفرادي يا جمعي دانشجويان را به صورت همگاني يا اختياري براي جلسه بعدي مشخص کند. در ارتباط با درس کثرت‌گرايي تکاليف ذيل به فراخور موقعيت کلاس و تعداد دانشجويان و ميزان علاقه‌مندي آنان به انجام تکاليف و نيز به نسبت فرصت و علاقه استاد قابل انجام هستند.
- شخصيت و ديدگاه جان هيک را بررسي و گزارش نماييد.
- ديدگاه قرآن کريم در مورد اديان را بررسي کنيد.
- چند کتاب در مورد موضوع کثرت‌گرايي معرفي نماييد.
- اعتقاد به کثرت‌گرايي را با تحقيق بيشتر نقد کنيد.
4. پايان دادن درس
يکي از نشانه‌هاي اساتيد موفق، اجراي برنامه‌هاي پيش بيني شده در طرح درس و رعايت نظم و وقت کلاس است. قبل از اين که وقت رسمي کلاس به اتمام برسد، با دعاي خير و خداحافظي از دانشجويان، ختم جلسه را اعلام نمايند. همانگونه که بيکار گذاردن دانشجويان در پايان وقت کلاس مناسب نيست در وقت استراحت دانشجويان نيز ادامه کلاس مطلوب نمي باشد.
ابتکار در طرّاحي آموزشي
گرچه آنگونه که ملاحظه شد طراحي آموزشي تعريف خاصي داشته و با اصول و ضوابط معيني پيشنهاد گرديده است اما صحنه گردان حقيقي برنامه، اساتيد هستند که با تجربه کلاسي و توان علمي و انگيزه‌هاي ارزشمند خود مي‌توانند به کارايي اين طرح بيفزايند. يکي از برنامه ريزي‌هاي درسي که کمک فراواني به اساتيد در روند تدريس و توجيه دانشجويان دارد و در رفع سر در گمي آنان که معمولا در تمامي رشته‌هاي تحصيلي متداول است در ادامه پيشنهاد مي‌گردد.
انتظارات استاد از دانشجويان
يکي ديگر از بخش‌هاي طراحي آموزشي ، تعيين نقش دانشجويان و ميزان همکاري آنان و سطح انتظارات استاد از فراگيران مي‌باشد . به دليل عدم حضور مرتب دانشجويان در کلاس‌هاي درس ممکن است براي توجيه آنان چندين جلسه سپري گردد و استاد مجبور گردد در جلسات متعدد ضوابط کلاس و شيوه‌ي تدريس خود را توضيح دهد. براي راهنمايي بهتر دانشجويان و اطلاع آنان از برنامه‌ها و مقررات کلاسي، مخصوصا سيستم ارزشيابي و نمره‌دهي مي‌توان در مجموعه‌اي جداگانه، انتظارات استاد و برنامه درسي را در يک "جزوه" تهيه کرده و با سپردن به يکي از مراکز تکثير از آنان بخواهيم تا جزوه را تهيه و هميشه به همراه خود داشته باشند. و يا با تهيه‌ي سايت و وبلاگ، جزوه را در سايت قرار داد. جزوه مي‌تواند شامل موارد ذيل باشد.
"روش تدريس استاد ، نحوه ارزيابي و نمرات کلاسي(ميان ترم، پاياني کنفرانس، تحقيق) منابع درسي و مطالعاتي، معرفي سايت‌ها و موسسات مرتبط، بانک‌هاي اطلاعاتي و الکترونيک ، مقررات کلاسي، رعايت مسائل اخلاقي ، شيوه تحقيق و ارائه آن و ..."

طرح درس ترمي درس: انديشه اسلامي 2
دانشگاه: آزاد اسلامي کرج دانشکده: حسابداري سال تحصيلي: 1391 - 1390 ترم: اول روز: دوشنبه
ماه
هفته
روز
فصل‌هاي درس
عناوين درسي
هدف‌هاي کلي درس
فعاليت‌هاي ديگر
مهر
اول
1
مقدمه
معارفه و آشنايي
ضرورت درس
معرفي‌سايت‌هاو موسسات

دوم
8
بخش1
وحي و نبوت
مفهوم و ضرورت وحي
تبيين‌نظام‌ارزشيابي‌و نمره

سوم
15
بخش 1
علم و دين
تعارض علم و دين و راه حل‌هاي آن
توضيح شيوه تحقيق

چهارم
22
--
تعطيل رسمي
شهادت امام صادق (ع)
--
آبان
پنجم
29
بخش 1
خاتميت
جامعيت دين اسلام
تنظيم کنفرانس ها

ششم
6
بخش1
قلمرو دين
روش شناسي موضوع
کنفرانس

هفتم
13
بخش1
سکولاريسم
عوامل سکولاريسم
کنفرانس

هشتم
20
بخش1
اسلام و اديان ديگر
رويکرد‌هاي مختلف در اديان
پاسخ به سوالات
آذر
نهم
27
بخش1
کثرت‌گرايي
نقد دلايل کثرت‌کرايان
پاسخ به سوالات

دهم
4
بخش 2
امامت
طرح مساله
روش مباحثه

يازدهم
11
بخش2
امامت از ديدگاه قرآن
مرجعيت علمي و سياسي
کنفرانس

دوازدهم
18
بخش2
ديدگاه قرآن
بررسي آيات امامت
کنفرانس
دي
سيزدهم
25
بخش2
مهدي موعود
مباني مهدويت
نکته نويسي (روش بارش مغزي)

چهاردهم
5
بخش3
مباني ولايت فقيه
ولايت و مرجعيت
بررسي تکاليف

پانزدهم
12
بخش3
ولايت مطلقه فقيه
تفاسير مختلف
کنفرانس

شانزدهم
19
بخش3
مشروعيت ولايت فقيه
منشا مشروعيت حکومت
کنفرانس

طرح درس روزانه درس: انديشه اسلامي 2
دانشگاه: آزاد اسلامي کرج
دانشکده: حسابداري
سال تحصيلي: 1389 - 1388
ترم: اول
روز: دوشنبه
درس: بخش 1، پلوراليسم
قبل از تدريس
حين تدريس
پس از تدريس
هدفهاي کلي
هدفهاي جزئي
رفتار ورودي
ارزشيابي تشخيصي
مهارت آغازين
روش تدريس
فعاليت دانشجويان
وسايل آموزشي
مدت
ارزشيابي تکويني
تعيين تکليف
1-رابطه اديان با يکديگر را بدانند.

2-نسبت اسلام با اديان ديگر را بشناسند.

3-نظريات سه گانه در مورد اديان را بياموزند.

1-انحصارگرايان چه مي‌گويند.

2-با مباني شمول گرايان آشنا شوند.

3-پلوراليسم را توضيح دهند.

4-با نقد‌هاي وارد شده به پلوراليسم آشنا گردند.

- دين صحيح است يا اديان؟

آيا فقط پيروان يک دين رستگار مي‌گردند؟

-تجربه ديني
چيست؟
-چه کسي اهل نجات است؟

- آيا پيروان همه اديان رستگارند؟

- چگونه مي‌توان دين حق را يافت؟

- آيا مي‌توان از چند دين پيروي کرد؟
پس از سلام و احوال پرسي و حضور و غياب، با ذکر خاطره يا نقل حکايتي از برخورد دو نفر از پيروان اديان مختلف درس را آغاز مي‌کنيم.
-روش سخنراني

-روش پرسش و پاسخ
-اجراي تمرين نکته برداري و فهم متون.

توضيح:
دانشجويان به صورت فردي يا گروهي موضوع "ارزيابي اديان" رابررسي و توضيح مي‌دهند.
-تخته وايت بوردو ماژيک‌هاي رنگي.

در صورت امکان از لپ تاپ و برنامه پاورپوينت استفاده مي‌کنيم.
90 دقيقه
(مروري بر موضوعات رفتار ورودي)
-پلوراليسم‌چيست؟
- آيا فقط پيروان يک دين رستگارند؟
- آيا فقط از يک دين بايد پيروي کرد؟

-معيار‌هاي ارزيابي اديان کدامند؟
-درس را بصورت خلاصه در دو صفحه بنويسيد.
-آياتي از قرآن کريم در رابطه با درس رامعرفي نماييد.
-دو کتاب در رابطه با اين درس معرفي کنيد.

منابع
* 1- مجدفر، مرتضي: بسته‌ي آموزشي چيست؟ ،انتشارات چاپار فرزانگان، تهران، 1375
* 2- مجدفر، مرتضي: طرح درس، انتشارات چاپار فرزانگان، تهران، 1377
* 3- شعباني، حسن: مهارت‌هاي آموزشي و پرورشي(فنون تدريس)،انتشارات سمت، تهران، 1371
4- شعباني ، حسن: روش تدريس پيشرفته، انتشارات سمت، تهران ، 1381
5- فرهنگي، علي اکبر: ارتباطات انساني، جلد 1،انتشارات رسا ، تهران 1385
6- براون، جورج: ترجمه علي رووف، تدريس خُرد، انتشارات مدرسه، تهران 1383
7- خنيفر ، حسين: نگاهي دوباره به روش‌هاو فنون تدريس ، انتشارات بوستان کتاب، قم ، 1389

1 . هدف‌هاي يادگيري در حيطه‌ي شناختي بر اساس طبقه‌بندي "بلوم، شامل شش سطح است.1-دانش2-فهميدن3-به کار بستن4-تجزيه و تحليل5-ترکيب6-ارزشيابي و قضاوت جهت مطالعه بيشتر مراجعه کنيد به: مهارت‌هاي آموزشي و پرورشي تاليف حسن شعباني
2 . سطوح مختلف يادگيري در حيطه عاطفي پنج سطح است. 1- دريافت و توجه 2- پاسخ دادن 3-ارزشگذاري4-سازماندهي ارزش‌ها5- تبلور ارزش‌هاي سازمان يافته در شخصيت
3 . عليرغم اختلاف نظر در سطوح يادگيري در اين حيطه، پنج مرحله تبيين شده است که عبارتند از: 1-مشاهده و تقليد 2-دقت در عمل3- هماهنگي حرکات4-عادي شدن عمل.
4 . از جمله روش‌هايي که مي‌توان در دروس معارف اسلامي از آن‌ها استفاده کرد:
روش پرسش -روش مباحثه-روش بحث گروهي-روش گروه‌هاي کوچک-روش تحقيق و پژوهش محوري -روش بارش مغزي و ... جهت آشنايي بيشتر با روش‌هاي تدريس به منابع ذيل مراجعه کنيد.
-راهنماي تدريس در دانشگاه ها، دبليو،آر، ميلر و ماري اف، ميلر ترجمه دکتر ويدا ميري
-روش تدريس پيشرفته، دکتر حسن شعباني
-الگوهاي جديد تدريس- جويس بروس و مرشال ويل- ترجمه محمدرضا بهرنگي
-کليات روش‌هاو فنون تدريس- امان الله صفوي
5 . آيات آغازين سوره‌هاي قرآن کريم داراي حکمت‌هاو نکات ظريفي در اين رابطه مي‌باشد.
6 . در اين مرحله مي‌توان از دانشجويان نيز کمک گرفت، و با طرح چند پرسش، مطالب را مرور کرد.