try another color:
60% 70% 80% 90% تغییر اندازه فونت متن:
امروز: پنجشنبه, 1 آذر, 1397

طرح تربيت مبلّغ استاد قرائتي

Send to friendSend to friend
نام نویسنده: 
حجت الاسلام عليرضا جوادي

اشاره:
از آنجا كه نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاهها، مأموريت سترگ تبيين ارزش‌هاي اسلامي و تعميق آگاهي‌هاي ديني و اعتقادي دانشگاهيان را به عهده دارد، رويكرد جديد نهاد در ارتقاي سطح علمي و تبليغي مبلغان و نمايندگان خود در گستره دانشگاه‌ها با اجراي دو طرح «تربيت مبلّغ استاد قرائتي» و «تمهيد شهيد باهنر» كه در مجموعة معاونت آموزش و تبليغ پيگيري مي‌شود، ما را بر آن داشت كه براي آشنايي بيشتر با جزئيات و اهداف آن با متولّيان محترم اين طرح‌ها گفت و شنودي ترتيب دهيم كه محصول آن پيش روي شماست.
معارف

 ضمن تشكر از فرصتي كه در اختيار خوانندگان محترم نشريه معارف قرار داديد، لطفاً در ابتدا ما را از «طرح تربيت مبلّغ استاد قرائتي» آگاه فرماييد.
 بنده نيز از تشريف فرمايي شما سپاسگزارم. قبلاً سياست و روش كار نهاد اين بود كه براي تبليغ در دانشگاه افرادي را با شرايط و ضوابط خاصي پذيرش مي‌كرد و پس از موفقيت آنها در مصاحبه‌، روانه تبليغ در محيط دانشگاه مي‌نمود. با توجه به محيط خاص دانشگاهي و مخاطب آن مي‌بايست مبلغين نهاد كه انصافاً در اين سال‌ها در محيط دانشگاه‌ها زحمات زيادي متحمل شده‌اند و افراد جديدي كه به اين جمع مي‌پيوندد از آمادگي و توان و اطلاعات جديد و به روزتري برخوردار باشند، مراحل پذيرش و آموزش و اعزام مبلغان را آسيب شناسي نمود. متعاقب آن با تدوين سياست جديد معاونت آموزش در اين حوزه، لازم دانسته شد مبلغان اعزامي به دانشگاه‌ها پس از گذراندن يك دوره آموزشي و كارآموزي نسبتاً جامع عهده دار اين مهم شوند.
بنابر اين شد كه ابتدا دوره‌اي برقرار گردد كه در آن، موضوعات، مسائل و مباحث مورد نيازِ تبليغ دانشگاه، به پذيرش شدگان تعليم داده شود؛ سپس اين مبلغين، همزمان با گذراندن دوره به عنوان كارآموز جهت تبليغ وارد دانشگاه شوند و با روش‌ها و شگردهاي تبليغ در دانشگاه و شيوه برخورد و ارتباط منطقي و صميمانه با دانشجو در محيط‌هاي مختلف خوابگاه، مسجد و فضاي آموزشي دانشگاه و غيره آشنا شوند. سپس اين مبلغِ تجربه آموز، خود شروع به تبليغ در دانشگاه ‌كند كه قطعاً كارايي و عملكرد او نسبت به مبلّغي كه تنها با يك مصاحبه وارد فضاي دانشگاه مي‌شد، قابل مقايسه نخواهد بود.

با توجه به پيشنهاد معاون محترم آموزش و تبليغ نهاد، حجت‌الاسلام‌والمسلمين مستشاري، و نيز اعلام آمادگي جناب استاد حجت الاسلام و المسلمين قرائتي، اين طرح كه بر مبناي روش خاص و بسيار تأثيرگذار حاج آقا قرائتي انجام مي‌پذيرد به نام «طرح تربيت مبلّغ استاد قرائتي» تدوين شد.
با توجه به شيوة موفق استاد قرائتي كه هم عوام فهم است و هم خواص پسند، در نظر گرفته شد كه مبلغ دانشگاهي كه با مخاطب جوان و خواص جامعه سرو كار دارد، بتواند اين شيوه بديع را فرا گيرد.

 لطفاً جزئيات بيشتري از شركت كنندگان، نحوه كلاس‌ها و مدت زمان اجراي اين طرح بفرماييد.
 بيش از چهارصد نفر در مرحلة پذيرش ثبت نام كردند و پس از دو، سه مرحله مصاحبه و تحقيقات، در مجموع حدود صد و بيست نفر را پذيرش كرديم كه هر هفته پنج شنبه‌ها در اين دوره شركت مي‌كنند. در اين روز از ساعت 7:30 تا 13 برنامه داريم كه از اين مدت زمان، بيش از دو ساعت را خدمت استاد قرائتي و بقيه‌اش را با موضوعات ديگر خدمت اساتيد مجرّب ديگري مي‌باشيم.
در كنار اين كلاس‌ها، يك سري سي دي‌ها و كتاب‌ها و جزوات آموزشي ـ تبليغي ديگر به شركت كنندگان داده مي‌شود و آنها مكلفند كه طي يك هفته تا برگزاري جلسه بعدي از آنها، استفاده كرده و به صورت كنفرانس در كلاس ارائه دهند.
در مورد مدت زمان اجراي اين دوره، چون براي اولين بار است كه اجرا مي‌شود، طبق طرح و موضوعاتي كه در شورا مورد بحث و تصويب قرار گرفت، پيش بيني مي‌شود بين يك تا دو سال طول بكشد تا مبلّغ پذيرش شده، آمادگي تبليغ در دانشگاه را پيدا كند.
به علاوه براي بازدهي بيشتر و بهتر، يك سري برنامه‌ها و دوره‌هاي غير حضوري نيز داريم؛ چون كتاب و منابعِ بعضي از مطالب و مسائل و موضوعاتِ اين دوره‌ها نياز به تشكيل كلاس ندارد. در دورة غير حضوري كتاب را در اختيار مبلغين قرار مي‌دهيم و بعد امتحان مي‌گيريم. براي اين منظور، مبلغين را هم به گروه‌هاي هفت نفره تقسيم كرديم. هر هفت نفر يك مربي دارند كه مربي‌ها از همان مبلّغين قديمي و با تجربة نهاد مي‌باشند كه در طول هفته، يك جلسه با اينها نشست دارند. البته اين گروه‌ها با اهداف خاصي تشكيل شدند. در اين گروه‌ها هم كار علمي مي‌شود و هم مربي، مبلّغ ما را ارزيابي مي‌كند كه چقدر در فضاي تبليغ قرار گرفته است و توانايي‌‌اش چقدر است. علاوه بر اين، استعداديابي و تقويت آن از ديگر اهداف تشكيل اين گروههاست.
بعد از اينكه اين دورة آموزشي تمام شد، به واحد اعزام مديريت تبليغ معرفي مي‌شوند و پروندة آموزشي آنها را به آن واحد منتقل مي‌كنيم و آنها به دانشگاهها اعزام مي‌شوند.
البته ما هيچ تعهد و الزامي نداريم كه اين صد و بيست نفري كه پذيرش كرديم، حتماً همه به دانشگاه اعزام شوند؛ بلكه مشروط به اين است كه در طول دوره، چه بازدهي دارد. مثلاً در همين تقسيم بندي گروه‌ها، شايد ما بعد از يك سال متوجه شويم كه اصلاً بعضي‌ از آنها، به كار دانشگاه نمي‌آيند؛ طبيعتاً آنان را اعزام نخواهيم كرد. به همين خاطر سعي كرديم، تا حدود زيادي نيرو را شناسايي دقيق كرده، روحيات تبليغي و نحوه برخورد و تعاملش را با قشر جوان و دانشجو بسنجيم و او را از لحاظ علمي و آموزشي آماده كنيم و بعد از محك همة اينها، در صورتي كه شوراي سياست‌گذاري صلاح بداند راهي دانشگاه شوند.

 امكان دارد به برخي از سرفصل‌هاي آموزشي اين طرح اشاره بفرماييد؟
 يكي از سرفصل‌هايي كه استاد قرائتي براي اين دوره در نظر گرفتند، «امثله» است. أمثله يكي از بحث‌هاي بسيار مهم در امر تبليغ است؛ از باب تشبيه معقول به محسوس ـ كه اين كار در واقع يكي از ابزارهاي شيوه «عوام فهمِ خواص پسند» كردن مباحث مي‌باشد ـ اينكه مطالب مهم يا ثقيل و سنگين را بتوانيم در قالب يك تمثيل آسان و ساده فهم، ارائه دهيم به طوري كه هم اين مطلب علمي را عوام بفهمند و در عين حال چون مبحثي علمي است، خواص هم بپسندند.
البته علاوه بر مباحث استاد قرائتي، موضوعات ديگري را نيز خود معاونت به عنوان سرفصل‌هاي آموزشي در موضوعات مختلف تبليغي و علمي قرار داده و در اين زمينه از اساتيد مجرّب و متخصص استفاده مي‌شود؛ به عنوان نمونه از سرفصل‌هاي ديگر اين دوره مي‌توان به سرفصل شيوه‌ها و روش‌ها و مهارت‌هاي پاسخگويي به شبهات اشاره كرد كه در اين باره دوره‌هاي «پاسخگويي به شبهات وهابيت»، «پاسخگويي به شبهات بهائيت»، «مسيحيت شناسي»، «آشنايي و پاسخگويي به عرفان‌هاي كاذب نوظهور»، مانند تصوّف، شيطان پرستي و... همچنين سرفصل‌هاي مباحث «مديريت فرهنگي»، شيوه‌هاي «پاسخگويي به احكام دانشجويي»،«مباحث فرهنگي»؛ مباحث و شبهات «حقوق زنان در اسلام»، «احكام قصاص، ديات، ارتداد»؛ «مباحث كلامي جديد مانند عصمت اهل بيت(ع)»، و ديگر مباحثي كه سال‌هاي اخير در دانشگاه‌ها مطرح شده است مانند «قبض و بسط شريعت»؛ «مشاوره دانشجويي» اعم از مشاورة ازدواج و مشاوره اخلاقي؛ همچنين «آشنايي مبلّغين با مجموعة دانشگاه و تشكل‌هاي دانشجويي» و تمامي مباحثي كه مورد نياز يك مبلغ كارآمد در دانشگاه است برگزار مي‌شود.
با توجه به اينكه جمعي كه در اين قسمت از نهاد مشغول به خدمت مي‌باشند سابقة زيادي در دانشگاه داشته و به امور آن آگاهند، سعي مي‌كنند تا نيازهاي همه جانبه يك مبلّغ تازه وارد را به بهترين روش تأمين ‌كنند. پس مبلّغي كه بعد از گذشت اين دوره به دانشگاه مي‌رود، مثل كسي است كه بيست سال در دانشگاه به تبليغ مشغول بوده است؛ يعني ما تجربة بيست سال دانشگاه را در عرض بيش از يك سال، به او تحويل مي‌دهيم و او را با دست پر روانه دانشگاه مي‌كنيم.
حالا اگر اين مبلغ آموزش ديده هدف ما را تأمين كرد و دانشگاه را پوشش داد كه بسيار خوب و اگر چنين اتفاقي نيفتاد، از آنجا كه اين مبلّغ، دانش‌آموختة حوزة علميه است، هر كجاي جامعه كه مشغول شود، اين موضوعات به كارش مي‌آيد و مي‌تواند براي تبليغ اسلام از آنها استفاده كند.

 آيا محدوديت يا سقف و كفي براي جذب و پذيرش مبلغين در نظر گرفته‌ايد؟
 طلابي كه ما پذيرش كرديم، همه يا پاية ده حوزه هستند يا مشغول درس خارج مي‌باشند؛ يعني ما پايين‌تر از كفايه نداريم؛ اين سطح حداقل جذب ماست. البته به لحاظ سني هم حداكثر، سي و پنج سال را در نظر گرفتيم؛ چون يكي، دو سال هم ما با او كار داريم و لااقل چند سالي هم بايد در دانشگاه فعاليت مفيد ‌كند. پس بايد سنش بيشتر از اين نباشد تا براي ايجاد ارتباط نزديكتر و درك بهتر نيازهاي دانشجو با او تفاوت سني زيادي نداشته باشد،. البته علاوه بر سن، بحث تأهل نيز كه يكي از شاخص‌هاي جذب مبلغين بوده است براي ما مطرح است. يك مبلغ به لحاظ سلامت جسمي و جذابيت ظاهري نيز بايد شرايط لازم جهت حضور در دانشگاه را داشته باشد.

 آيا اين طرح دوباره تكرار و استمرار مي‌يابد؟
 با توجه به اينكه نهاد يك مؤسسه آموزشي نيست تكرار اين طرح و امثال آن بستگي به نياز دانشگاه به مبلغ دارد. اگر دانشگاه‌ها نياز مبلغ داشته باشد و عرصه تبليغ گسترده‌تر باشد، چنين دوره‌هايي تكرار مي‌شود.

 در مورد «طرح تمهيد شهيد باهنر» هم توضيحاتي بفرماييد؟
 طرح ديگري كه اولين دوره آن همزمان با طرح تربيت مبلّغ استاد قرائتي اجرا ‌شد، «طرح تمهيد شهيد باهنر» است كه ويژه نيروهاي تازه وارد مجموعة ستاد و صف نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه‌ها مي‌باشد.
از آنجا كه بسياري از دانشگاه‌هاي كشور نياز به مسئول و يا معاون نهاد دارند، و يا در خود مجموعة معاونت‌هاي مختلفِ نهاد نمايندگي نياز به جذب افراد متخصص و متعهد جديد به عنوان كارشناس يا مدير و يا رئيس اداره مي‌باشد. درگذشته كساني كه وارد اين مجموعه‌ها مي‌شدند، آشنايي لازم و كافي جهت اداره مجموعه و چگونگي ارتباط و تعامل با دانشگاه و جايگاه نهاد و دانشگاه را نداشتند و اين مي‌توانست ابهامات و نواقصي در پي داشته باشد. نتيجه آنكه اين رويكرد ما را واداشت كه تعدادي افراد نخبه و آماده، با گرايشِ تمهيد و آماده ساختن آنها براي كار در مجموعة نهاد در قالب «طرح تمهيد شهيد باهنر» پذيرش كنيم. برخي سرفصل‌ها و موضوعات اين دوره‌ غير از پاسخگويي به يك سري از شبهاتِ كلامي اعتقادي، آشنايي با سيستم و مجموعه‌هاي اداري مي‌باشد. مباحثي مانند آشنايي با قوانين و مصوبات نهاد، جايگاه نهاد، روش مكاتبات اداري، آشنايي او با مجموعه‌هاي دانشگاهي، شرح وظايف مسئول دفتر يا معاونين يا مديران اداري و....
اين دوره در بدو شروع خدمت اين افراد در مجموعه‌هاي نهاد، تشكيل مي‌شود نه در ضمن خدمت. يعني قبل از شروع و اشتغال به كار بايد اين دوره را طي كنند. البته ما مسئولين دفاتر و معاونين را به قديمي‌ها و جديدي‌ها تقسيم كرديم. يك دوره كساني هستند كه از اوايل تأسيس نهاد به اين مجموعه وارد شده اند كه ديگر از راه آزمون و خطا تجربه كسب كرده اند و الآن با سيستم و جايگاه نهاد آشنا هستند و نيازي به اين دوره‌ها ندارند. ولي براي نيروهاي جديد مشغول در نهاد دوره‌هاي آموزش‌ ضمن خدمت در موضوعات مختلف؛ مانند مديريت فرهنگي، مديريت بحران و.... راه‌اندازي مي‌كنيم.
مدت زمان اجراي «طرح تمهيد شهيد باهنر» يك سال است؛ يعني اواخر سال 87 برنامه شروع شده و پايان سال 88 تمام ‌شد.

 علت نامگذاري اين دوره به «شهيد باهنر» چيست؟
 به اين منظور اين كار صورت گرفت تا با اين نامگذاري شخصيت‌هايي كه تأثيرگذار بوده و خدمات شايسته اي را به دانشگاه‌ و حوزه نموده‌اند، اعم از اين‌كه در قيد حيات باشند و يا نباشند، مورد تكريم قرار گيرند.

 با اين حساب، باز هم اين دوره بايد به اتمام برسد، تا استخدام آنها قطعي شود؟
 بله، اين دوره را كه تمام كردند و مورد تأييد نظام آموزشي اين معاونت قرار گرفتند، دوباره پرونده‌هايشان به معاونت امور دفاتر ارجاع داده مي‌شود و آنها تصميم مي‌گيرند كه كدام نيرو در چه قسمتي به كار مشغول شود و يا چه سمتي را عهده دار شود. طبيعتاً آنها هم طي اين دوره درجه بندي مي‌شوند؛ يعني الآن كه مثلاً تعداد افراد طرح تمهيد شهيد باهنر بيست و هشت نفر هستند، داراي توانايي‌ها و استعدادهاي مختلفي مي‌باشند. با اينكه همة آنها از بين ده‌ها نفر متقاضي گزينش و پذيرش شده اند، در عين حال همة آنها با هم يكسان نيستند. پس هر كدام از آنها به توان و ميزان استعداد خود در جايگاهي قرار مي‌گيرند.

 مكان اجراي اين طرح‌ها و تشكيل كلاس‌ها در كجاست؟
 همه كلاس‌ها در قم است. آن هم مثل دوره‌هاي ديگرمان، دوره‌هاي غير حضوري، نيمه حضوري و حضوري دارد. كتاب و منابع مي‌دهيم و در آخر دوره، امتحان مي‌گيريم و... همچنين برنامه‌هاي مختلف آموزشي نيز برايشان داريم.
در نهايت بايستي عرض كنم با اين رويكرد و با نيازي كه احساس مي‌شد، سعي كرديم خلأهاي موجود را پر كنيم. در واقع با پر كردن اين خلأها و برطرف كردن اين آسيب‌ها، هزينه‌هاي زيادي هم به لحاظ مادي، هم به لحاظ معنوي، از دوش نهاد برداشته مي‌شود. سعي شده است با اين دوره‌ها، از همة آسيب‌ها و مشكلات پيش رو در نهاد جلوگيري شود. البته ممكن است كه صد در صد آن مشكلات حل نشود؛ ولي بدون شك، قسمت اعظم مشكلات و آسيب‌ها حل خواهد شد، ان شاءالله.

 در پايان از حسن توجه و التفات شما به نشريه معارف و مخاطبان گرامي آن كمال تشكر و سپاس را داريم.
 بنده نيز از شما سپاسگزارم.