try another color:
60% 70% 80% 90% تغییر اندازه فونت متن:
امروز: چهارشنبه, 30 آبان, 1397

روش بارش مغزي

Send to friendSend to friend
نام نویسنده: 
سليمان محمدي
زیر عنوان: 
اگر شما مدير گروه معارف بوديد...

روش بارش مغزي يكي از راهبردهاي حل مسئله است كه مي‌توان با به كارگيري آن دو يا چند انديشه را با يكديگر تلفيق و به انديشه جديدي دست يافت. بر مبناي اين روش، يادگيرنده بايد ابتدا مفاهيم ساده، سپس مفاهيم پيچيده و بعد اصول ساده و سپس اصول پيچيده را بياموزد و سرانجام با تركيب اصول سطح بالا به راه حل مسئله دست يابد.
در جريان حل مسئله مهارت‌هاي ذهني مانند تفكر، تحليل، طبقه‌بندي، استنباط، تلخيص، ارائه راه حل، مقايسه، تفسير و نتيجه‌گيري كردن در فرد تقويت مي‌گردد.
فرايند يادگيري در اين روش
در اين روش ابتدا موضوع يا مسئله در بين گروه يا كلاس درس مطرح و سپس افراد به گروه‌اي كوچكترين تقسيم مي‌شوند، و آنگاه با تمركز افكار و در كمال آزادي در مورد راه حل آن مسأله يا بهينه شدن آن نظر مي دهند. مسلماً هر چه تعداد نظريات ارائه شده بيشتر باشد، معيارهاي بيشتري به دست خواهد آمد. بعد از جمع‌آوري نظريات و عقايد گروه‌ها توسط مدير جلسه، مرحله اول بحث به پايان مي‌رسد. در مرحله دوم تمام گروه‌ها براي جمع‌بندي نهايي جمع شده مجري جلسه با بازنگري نوشته و فراواني هر نظر و ديدگاه‌هاي افراد، به نتيجه‌گيري پرداخته، انديشة نهايي را ارائه م‌نمايد.
اصول كاربرد اين روش
براي اجراي اين روش به كارگيري چهار قانون زير براي تمام اعضاء الزامي است.
1ـ از ابزار قضاوت مخالف و ناسازگار با اصل طرح سؤال و اجراي آن خودداري گردد.
2ـ چرخش آزاد ذهن با استقبال رو به رو شود؛ هر چند انديشه‌ها دور از ذهن و جسورانه‌تر باشد، بهتر است.
3ـ كميت انديشه‌ها مورد نظر است؛ هر چند تعداد انديشه‌ها بيشتر باشد، احتمال ظهور انديشه‌هاي مفيد بيشتر است.
4ـ تلفيق انديشه‌ها و اصلاح آنها بايد مورد توجه قرار گيرد؛ شركت كنندگان، علاوه بر ايفاي سهم خود در ايجاد انديشه‌هاي خويش، بايد پيشنهاد كننده كه چگونه مي‌توان انديشه‌هاي ديگران را به انديشه‌هاي بهتري تبديل و يا چگونه مي‌توان دو يا چند انديشه را تلفيق و به انديشه‌هاي ديگري تبديل كرد. بارش مغزي اساساً براي مسائلي كه به انديشه يابي بستگي دارد مناسب است. ولي براي مسائلي كه به داوري و قضاوت بستگي دارند، مناسب نيست. اين روش براي مسائلي كه دو يا سه راه حل براي آنها وجود دارد، مناسب نمي‌باشد.
نمونه فرضي
به عنوان مثال، مدير گروه معارف اسلامي يك دانشگاه مي‌تواند سوال زير را در جلسه گروه عنوان نمايد و از اعضاء گروه بخواهد كه به تيم‌هاي 4 و 5 نفره تقسيم شوند و پس از بحث و گفتگو پاسخ خود را فهرست‌وار بر روي مقوايي كه در اختيار آنها گذاشته شده است بنويسند.
«اگر به جاي مدير گروه معارف اسلامي بوديد، چه فعاليت‌هايي را براي بهينه شدن آموزش دروس معارف اسلامي در دانشگاه‌ها انجام مي‌داديد؟»
گروه 1
1ـ اهداف دروس معارف اسلامي را تهيه مي‌كرديم.
2ـ صفات و خصايص برجسته نسل جوان را مشخص مي‌نموديم.
3ـ زمينه‌هاي ارتباط متقابل و نزديك ميان اساتيد و دانشجويان را فراهم مي‌كرديم و از كنش دانشجويان نسبت به اساتيد معارف ارزيابي مي‌كرديم.
4ـ كتب و مجلات مورد نياز اساتيد و دانشجويان را تهيه مي‌نموديم.
5ـ سلسله نشست‌هاي تخصصي براي اساتيد و دانشجويان را برنامه‌ريزي مي‌كرديم.
6ـ راهكارهايي براي مشاركت دانشجويان در فعاليت كلاسي ارائه مي‌داديم.
گروه 2
1ـ شيوه‌ها، ابزارها و ساز و كارهاي مناسب براي اجراي دروس معارف را معرفي مي‌كرديم.
2ـ از كارشناسان تعليم و تربيت، روانشناسي و جامعه‌شناسي براي شركت در جلسات گروه دعوت به عمل مي‌آورديم.
3ـ ديدگاه دانشجويان نسبت به اساتيد معارف را در طي يك پرسشنامه جمع‌آوري مي‌نموديم.
4ـ پرسش‌ها و شبهات روز جوانان در انديشه ديني را جمع‌آوري مي‌نموديم.
5ـ شيوه‌هاي مناسب مديريت در كلاس را ارائه مي‌داديم.
6ـ براي 5 گرايش دروس معارف طرح درس نيمسال تحصيلي تهيه مي‌كرديم.
گروه 3
1ـ به بررسي بايدها و نبايدهاي يك استاد از نظر دانشجويان مي‌پرداختيم.
2ـ موضوعات مورد پژوهش براي 5 گرايش دروس معارف را مشخص مي‌كرديم.
3ـ محتواي مناسب براي دروس معارف تهيه مي‌نموديم و نسبت به تهيه آن از ديدگان اساتيد و دانشجويان نيازسنجي مي‌كرديم.
4ـ برنامه‌اي جهت پاسخگويي به شبهات ديني دانشجويان سامان مي‌داديم.
5ـ از پژوهشگران امور جوانان براي ارائه يافته‌هاي نوين و پيشنهاد راهكارهاي جديد دعوت به عمل مي‌آورديم.
6ـ كتابخانه‌اي تخصصي براي گروه ايجاد مي‌كرديم و نشريه منتشر مي‌كرديم.
گروه 4
1ـ فهرست مطالب پيش دانسته دانشجويان نسبت به دروس معارف را جمع‌اوري مي‌كرديم.
2ـ ادبيات و گفتمان نسل جديد را معرفي مي‌كرديم.
3ـ عمده مشكلات در ارائه دروس معارف اسلامي و راهكارهاي آن را شناسايي مي‌نموديم.
4ـ كلاس‌هاي ضمن خدمت روش تدريس، ارزشيابي و تحقيق براي اساتيد برگزار مي‌كرديم.
5ـ راهكارهايي براي به كارگيري روش فعال در كلاس پيشنهاد مي‌داديم.
6ـ شيوه‌هاي مناسب ارزشيابي از يافته‌هاي ديني دانشجويان را تهيه مي‌كرديم.
به اين ترتيب، عقايد و نظرات افراد هر گروه در معرض ديد ساير گروه‌ها قرار م‌گيرد و مرحله اول آن پايان مي‌يابد. در مرحله دوم، با بازنگري نوشته‌ها، عقايد و نظريات مشابه، جمع‌بندي و نتيجه‌گيري صورت مي‌گيرد. و پيشنهادات زير اعلام مي‌گردد:
1ـ تهيه اهداف، شيوه‌ها و محتواي مناسب براي دروس معارف اسلامي و ارائه راهكارهاي مناسب براي ارزشيابي آنها.
2ـ تحقيق جهت شناخت دانشجويان از جنبه‌هاي علمي، اجتماعي و اخلاقي براي ارتباط مفيد و مؤثر با آنها.
3ـ برنامه ريزي و اجراي فعاليت هاي فرهنگي، علمي جهت افزايش آگاهي دانشجويان و رشد فضايل اخلاقي آنها.
4ـ تقويت اساتيد معارف از جنبه‌هاي پژوهشي، تعليم و تربيت، روانشناسي و علمي.
5ـ فراهم نمودن نشست‌هاي تخصصي، تهيه كتب، مجلات، منابع علمي وتشكيل كلاس‌هاي ضمن خدمت براي اساتيد.
6ـ ارتباط بيشتر و منطقي با متوليان امر معارف اسلامي.