try another color:
60% 70% 80% 90% تغییر اندازه فونت متن:
امروز: یکشنبه, 30 تیر, 1398

در هر شماره با يك مدير

Send to friendSend to friend
Vote up!
Vote down!
زیر عنوان: 
حجت‌الاسلام محمودي‌ گلپايگاني مديرگروه معارف‌اسلاميدانشگاه‌تهران

مدير گروه معارف اسلامي دانشگاه تهران
ـ لطفاً در مورد جايگاه دروس معارف اسلامي در دانشگاه تهران توضيح بفمرائيد.
اساتيد معارف اسلامي دانشگاه تهران از آغاز بازگشايي دانشگاه، در شرائطي خاص آغاز به كار كردند و از همان زمان در اين دانشگاه به جهت حساسيت موقعيت آن، سعي مسئولين بر اين بود كه از استادان فرهيخته و آگاه به شرائط زمان استفاده شود و به همين دليل در وضعيتي كه برخي از گروهك‌ها در دانشگاه اطاق جنگ و اسلحه خانه داشتند كلاس‌هاي معارف شروع گرديد و با الطاف الهي تا كنون با حجم بسيار دانشجو و موقعيت استثنائي، دروس معارف اين دانشگاه را اداره نموده و به طور نسبي در كار موفق بوده است، هر چند مانند ديگر نهادها خالي از نقص و نارسايي نيست و اميد مي‌رود كه با توفيقات الهي بتوانيم با رفع مشكلات و جبران نقص‌ها و كاستي‌ها اين رسالت را به نحو اكمل انجام دهيم.
گروه معارف با چند نفر استاد و حجم تقريبي دروس معارف در اين دانگشاه انجام وظيفه مي‌كند؟
گروه معارف اسلامي در دانشگاه تهران در حال حاضر در هر ترم بيش از 280 كلاس در 6 ماده درسي مصوب برگزار مي‌كند كه به وسيلة افزون بر 75 استاد اداره مي‌شود و در مجموع در هر ترم تحصيلي حدود 14000 دانشجو در كلاس‌هاي معارف حضور دارند و در بعضي از ترم‌ها رقم كلاس و دانشجو از آنچه كه ذكر شد نيز فراتر مي‌رود.
برنامة گروه در ارائه هماهنگ، معقول و علمي دروس معارف اسلامي همراه با اخلاق علمي، عملي اساتيد چيست؟، فعاليت‌هاي انجام شده در اين راستا را توضيح دهيد؟
گروه معارف اين دانشگاه از ا‌از تشكيل به مسائل مختلف روشي و محتوايي توجه كافي مبذول نموده و به منظور ارائة هر چه بهتر و متناسب دروس گام‌هاي مفيدي برداشته است. اين حركت به تدريج كامل‌تر شده و هم اكنون براي بالا بردن كيفيت و «به روز» شدن تدريس موارد زير را به اجرا گذاشته است:
الف) اساتيد غالباً در ارائة محتواي درسي به كتاب بسنده نكرده، يا از خود جزوه درسي در اختيار دانشجو قرار مي‌دهند و يا دانشجو را با روش پژوهش و مراجعه به كتب مختلف آشنا مي‌كنند و بدين وسيله روح دانش پژوهشي را در دانشجو تقويت مي‌نمايند.
ب) با تشكيل كميته‌هاي تخصصي مربوط به هر درس، اساتيد معارف به صورت تخصصي در درس مربوط به خود، به فعاليت علمي مي‌پردازند و با غني كردن محتواي درس و آگاهي به شبهات و پاسخ‌هاي آن‌ها، از عهدة كار به گونه‌اي بهتر برمي‌آيند؛ به گونه‌اي كه دروس خود را هماهنگ و «به روز» ارائه داده، به رفع مشكلات مربوط به آن درس و كلاس‌هاي آن مي‌پردازند.
ج) به منظور هماهنگي در ارائه مطالب و ايجاد وحدت رويه، سرفصل‌هاي جامع و مشترك در اختيار اساتيد قرار داده شده، تا بر اساس آن تحقيق نموده و مطالب مربوطه را به دانشجو ارائه دهند.
د) گروه در نظر دارد علاوه بر ارزشيابي دانشجويي كه توسط دانشگاه از اساتيد صورت مي‌؛يرد خود نيز به ارزشايبي دقيق از كلاس‌ها اقدام نمايد و هم اكنون در ترم جاري اين امر در دستور كار قرار گرفته است.
و) براي آگاهي بيشتر اساتيد معارف به روش‌ها و فنون تدريس، گروه معارف در نظر دارد تا در ترم جاري، كارگاه آموزش روش تدريس برگزار نموده و از اين طريق اساتيد محترم را به گونه‌هاي مختلف تدريس و تفهيم آشنا نمايد.
امروزه در دانشگاه‌ها هماهنگي منطقي بين بحث‌هاي مختلف به دليل بازدهي مطلوب، يكي از دلايل موفقيت است و از سوي ديگر، انجام وظايف اصلي هر بخش بدون لطمه به ساير بخش‌ها و بدون ايجاد بدبيني نسبت به آن‌ها و در يك كلام حضور عالمانه از مسايل مهم به شمار مي‌رود. در مورد گروه‌هاي معارف اسلامي و خصوصاً گروه معارف اسلامي دانشگاه تهران اين هماهنگي چه گونه است و آيا اساساً گروه توانسته است جايگاه واقعي خود را به عنوان يكي از گروه‌هاي علمي دانشگاه تثبيت كند؟
اين سؤال به نظر بنده از مهم‌ترين مسئوليت‌هاي دروس و اساتيد معارف اسلامي در دانشگاه‌ها است و به اعتقاد حقير در اين مسئله دو عنصر نقش مهم به عهده دارند.
1ـ محتواي علمي مكتب 2ـ آگاهي و خوش سليقه بودن استاد.
در مورد عنصر اول بي‌پرده بايد گفت بدون ترديد با دارا بودن مكتب حيات بخش اسلام و ذخاير علمي اهل بيت عصمت و طهارت(ع)، ما هرگز احساس كاستي و نارسائي نخواهيم داشت چرا كه براي همه چيز در قرآن و سنت، رهنمود مناسب وجود دارد. در مورد عنصر دوم، نقش اصلي را خود استاد به عهده دارد و اين استاد است كه بايد با تكيه بر منطق قوي و بيان رسا و اخلاق نيك و رفتار مناسب معارف دين را به دانشجو منتقل نمايد و بر اعتقاد، اخلاق، عمل و رفتار او تأثير مطلوب بگذارد. تطبيق درست مفاهيم و تنظيم مطالب با سطح درك و افق فكر و ادبيات دانشجو، هنري است در دست استاد كه مي‌تواند با آن به موفقيت كامل برسد. گذشته از اين، استاد بايد خود از استقامت فكر و اعتدال انديشه برخوردار باشد و در عين حال كه نبايد از مواضع مكتبي و اصول قطعي دين عقب‌نشيني كند، با حسن اخلاق و رفتار و با تكيه بر عمل و منطق حصحي به دفع شبهات از ذهن دانشجو بپردازد و ايمان، اعتقاد، عمل و اخلاق او را تكامل بخشد. در مورد مسئوليت اساغتيد معارف دراين دانشگاه، مي‌توان گفت: استادان اكثراً از كيفيت خوبي برخوردار هستند ولي اشكالاتي نيز وجود دارد كه بخشي از آن به كار استاد ارتباط دارد و برخي نتيجه وجود چالش‌هاي قانوني و اجرايي در مورد استاد و گروه معارف اسلامي است. زيرا بديهي است، هر گاه قوانين در مورد جايگاه گروه ـ استاد، نحوة انجام كار، رشد و ارتقا و رسميت او در مواردي گنگ و نارسا باشد و مسئولين اجرايي نيز سرگردان و بلاتكليف باشند، در نتيجه پيشرفت و موفقيت استاد و گروه نيز دچار اشكال خواهد شد.اميد است با حسن توجه و كوشش و حسن ظن مسئولين محترم، اشكالات موجود برطرف گردد.
مشكلات فرهنگي برخي از مراكز آموزشي از جمله دانشگاه، وظايف سنگيني را بر عهده تمام مسئولين فرهنگي از جمله گروه‌هاي معارف اسلامي گذاشته است، گروه معارف آن دانشگاه چه اقداماتي در اين زمينه انجام داده و اساساً نحوة سامان‌دهي گروه و درس‌ها جهت پاسخ‌دهي به اين مسئوليت چگونه بوده است؟
مشكلات فرهنگي مورد توجه اساتيد قرار داشته و دارد و به همين منظور گروه با بازنگري در مورد دروس و محتواهاي درسي گذشته از ارائة مفاهيم علمي ـ ساختاري به بررسي شبهات رايج و شرائط فكري و اخلاقي دانشجويان پرداخته و به تناسب، مباحثي را در هر درس مورد تحقيق و تدريس قرار مي‌دهد كه اين كار از طريق كميته‌هاي تخصصي هر درس پيگيري مي‌شود و تا كنون نتايج مطلوبي داشته است، ولي به نظر من حل مشكل انحراف اخلاقي و فكري در سطح جامعه بايد صورت پذيرد و از آنجا كه دانشگاه جزئي از جامعه ايران يا به قولي نبض كشور است، مسائل جامعه در آن سريع‌تر انعكاس پيدا مي‌كند ولي به هر حال آب از سرچشمه گل آلود است و نياز به تصفيه دارد.
حضرت عالي به عنوان مدير گروه معارف اسلامي در دانشگاه تهران، علت عمدة عدم تثبيت جايگاه گروه معارف اسلامي در برخي دانشگاه‌ها را معلول چه مي‌دانيد؟
به نظر اين جانب علت عمده عدم تثبيت جايگاه گروه معارف در دانشگاه‌ها، مشخص نبودن جايگاه قانوني گروه معارف و نارسايي قوانين موجود و كم توجهي مسئولين اجرايي به مشكلات گروه است و به همين جهت است كه يك گروه معارف كه چه بسا كاري سنگين‌تر از كار يك دانشكده را به عهده دارد با امكانات و مزايا و اعتبار جايگاهي، مانند گروه زيست شناسي برابر به حساب مي‌آيد و به طور قطع با ادامه اين وضع، پاسخ به انتظارات ديگران از اين گروه، با مشكل مواجه مي‌شود و اساتيد آن به نحو اكمل از عهده مسئوليت خود برنمي‌آيند. اميد است با توجه بيشتر شوراي عالي انقلاب فرهنگي و نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري، براي رفع مشكلات اين گروه اقدام‌هاي مؤثرتر و عاجلي صورت گيرد.